19 Ocak 2015

Açıl susam açıl

Susam çok güzel ama... çok yağlı diyenler veya düşünecekler için..

Asur ve hindu efsanelerinde anlatılan, Hindistan’dan, Ortadoğu’ya, Afrika’dan Asya’ya kadar dünyanın en eski yiyeceği, ince belli çayın yanındaki gevrek simite nefasetinin muhtemelen en büyük pay sahibi, pekmeze daha fazla bu kadar ne yakışabilir ki diye düşündüren dünyanın en güzel masalındaki sihirli adıyla  açıl susam açıl!

Gelelim sağlığımıza nasıl sihirli etkileri olduğuna..

Glisemik indeksi çok düşük olan susam bakır, çinko, kalsiyum, magnezyum, demir, fosfor, B1 vitamini, molibden, selenyum açısından çok iyi bir kaynaktır. Bunlara ilaveten susama özel sesamin ve sesamolin adlı lignan grubuna ait iki özel madde içerir. Kolesterol düşürücü ve LDL kolesterolün oksidasyonunu engelleyen antioksidan etkisi ile kalp damar hastalığından korur. İnflamasyonla savaşır ve kanserden korunmada da iyi bir destek olabilir.

Susam çok güzel ama... çok yağlı diyenler veya düşünecekler için  bu yağın nasıl bir yağ olduğu ve etkileri konusunu detaya girelim. İçerdiği yağa fitosterol denir. Bitkilerin kolesterolü diyebileceğimiz bu yağ, yapı olarak kolesterole çok benzer.  Fitosteroller beslenmede yeterli miktarda alındıkları zaman kandaki total kolesterolü düşürürler. Fitosteroller o kadar etkilidirler ki, işlenmiş veya hayvansal yiyecekerin içine bile konulduklarında kolesterolü düşürmek amacıyla satılmaktadırlar. Fakat taklitleri yerine doğanın verdiği haliyle fitosterol zengini kuruyemiş ve tohumlar kalp koruyucu fitosterollerin yanısıra, mineral ve lif içerdikleri için daha çok yarar sağlarlar.  Susam 100 gramda 400-413 mg ile en yüksek fitosterol içeriğine sahiptir. Cevizde 113/100 gr, Antep fıstığında 270, ay çekirdeğinde 289, kabak çekirdeğinde 265 mg/100 gr oranında bulunurlar.

Susam bakır ve manganez bakımından çok zengindir. Bakır vücutta antioksidan enzim ve anti-inflamatuar sistemlerde kullanılır. Aynı zamanda kolajen ve elastin yapısında kan damarları, kemikler ve eklemlerin güç ve elastikiyeti için gereken enzim aktivitesinde de önemli rol oynar.

İçerdiği magnezyum kan basıncını düşürür, migren’de yardımcı olabilir ve menopoz sonrası uyku düzeni bozulabilen uyku düzeninin yeniden düzelmesine yardımcı olabilir.

Susam kalsiyum bakımından en zengin besinlerden biridir. 1 yemek kaşığı kabuklu susam 88 mg kalsiyum oksalat içerir. Kabuksuz susamda ise 37 mg vardır.  Tahin genellikle kabuklu susamdan üretildiğinden daha çok kalsiyum içerir.

Çinko hem bağışıklık sistemi hem de kemik sağlığı açısından olgun yaştaki erken ve kadınlarda beslenmede mutlaka bulunmalıdır.

Susamı buharda pişmiş brokoli salatasında limon, sarımsak ile birlikte kullanabilirsiniz. Ayrıca humus şeklinde veya Antalya yöresine özgü Hibeş’i sarımsaksız hazırlayarak kahvaltılık olarak tüketebilirsiniz. Çocuklarınıza hem ekmek üstüne sürerek hem de tahin pekmez olarak daha fazla yedirin.

Bu süper besine hayatınızda düzenli olarak yer açın ancak acıkmadan yemeyin ve doyunca bırakın.