01 Nisan 2010

SEKTÖRLERİN BÜYÜMEDEKİ ROLÜ

T24, dün sabah 10’da açıklanan büyüme verilerinin analizini açıklayan ilk mecra oldu...

T24, dün sabah 10’da açıklanan büyüme verilerinin analizini açıklayan ilk mecra oldu. Bugün, hangi sektörlerin krizden nasıl etkilendiği ile devam edelim.
Aşağıda sektörlerin listelendiği bir tablo var. İlk sütun adı geçen sektörün 2009’da ne kadar büyüdüğünü, ikinci sütun ise bu sektörün GSYİH içindeki payını gösteriyor.

Sektörlerin Büyüme Oranları ve GSYİH İçindeki Payları

2009 yılı GSYİH’si içinde en büyük 6 sektör yüzde 23.2 pay ile imalat sanayi, yüzde 14.4 pay ile ulaştırma ve haberleşme, yüzde 12.2 pay ile toptan ve perakende ticaret, yüzde 12.1 pay ile mali kurumlar, yüzde 9.7 pay ile tarım, yüzde 5.2 pay ile inşaat olarak sıralanıyor. Bu altı sektörün hasıladan aldığı pay toplamı yüzde 67.8 iken ilk üç sektörün payı yüzde 49.8. Yani, imalat, ulaştırma ve ticaret gayrısafi yurtiçi hasılanın neredeyse yarısını oluşturdu.
İmalat sanayinin payı GSYİH içinde payı 2008’de yüzde 24 iken 2009’de yüzde 23.2’ye, ulaştırmanın payı yüzde 14.7’den yüzde 14.4’e, ticaretin payı yüzde 13’ten yüzde 12.2’e gerilemiş. Yani 2009’da toplam payları yüzde 49.8 olan bu üç sektörün 2008’deki payları yüzde 51.7’di.
2009 yılında en büyük daralma yüzde 16.4 ile inşaat sektöründe yaşandı. Sektör tam olarak sekiz çeyrekten beri büyüyemiyor. Küçülme sıralamasında 2,3 ve 4. sektörler ticaret (yüzde -10.4), imalat sanayi (yüzde 7.2) ve ulaştırma (yüzde 7.1). Dikkat ederseniz bunlar aynı zamanda ekonominin en büyük sektörleri.
2009 yılında en çok büyüyen sektörler ise yüzde 10.8 ile balıkçılık, yüzde 8.5 ile mali kurumlar, %4.5 ile gayrımenkul ve kiralama faaliyetleri.
Yüzde 8.5 oranında büyüyen mali sektörün yurtiçi hasıla içindeki payında da artış var. Bu nedenle, 2008 yılında büyüklük sıralamasında 6. olan sektör 2009’da 4. sıraya yükseldi.
Dikkat çeken başka bir nokta ise sektörlerin küçülme süreleri. GSYİH’nin 4 çeyrek küçüldüğünü biliyoruz. Ancak her sektör için aynı durum söz konusu değil.  Örneğin inşaat sektörü tam iki yıldır yani 8 çeyrekten beri küçülüyor. İmalat sanayi 4 çeyrek (12 ay), ticaret sektörü 5 çeyrek (15 ay), ulaştırma sektörü 4 çeyrek  (12 ay) küçüldü.