22 Şubat 2021

Facebook engelledi, Avustralya haber siteleri uygulama dükkanlarında zirveye yükseldi

Google ve Facebook gazeteciliği öldürüyor mu?

Facebook, Avustralya hükümetinin getirdiği "yerel yayıncılara para ödeme" koşulunu yerine getirmemek için, sayfalarında haber yayınlamayı kesti. Bunu 2 gün evvel yayınlamıştık [1]. Şu anda olayla ilgili tepkiler yayılıyor [2]. Ama biz olayın bir başka tarafına dikkat çekmek istiyoruz. O da Facebook/Google gibi internet devlerinin gazeteciliğe verdikleri zarar.

Google ve Facebook gazeteciliği öldürüyor mu?

Bu başlığı taşıyan başka bir yazıda daha detaylı inceleyeceğiz. Ama sırası gelmişken burada kısaca not edelim. OTT yani "tepedeki" diye tanımlanan telekom altyapısının üzerinden ulaşılan bu internet devleri gazeteciliğe zarar veriyor.

Günümüzde gazetecilerin çoğu bu platformların kendilerine yardımcı olduğunu düşünüyor ama Columbia Üniversitesi Dijital Yayıncılık Direktörü (TOW Enstitüsü) Emily Bell bunu bir kaç senedir yüksek sesle tekrarlıyor. Günümüzün gazeteciliğine bu ortamların verdiği zarar üç yönden de geçerli [3]:

  1. Haber sitesini neye göre gösteriyor / sıralıyor?: Burada bir belirsizlik var. Google kendisine göre kriterleri (bunlar açık değil) ile sıralama yapıyor. Nitekim 2020 sonundaki bir araştırma, yerel haberciliğin Google yüzünden hasar aldığı yorumunu ortaya koyuyor [4]
  2. Editoryal açıdan : Artık okuyucusunun ne okuyacağını gazetelerin kendisi değil, bu ortamlar karar veriyor. Çok bilinen bir ifade şu: "Neyin satacağına Facebook karar verir."
  3. Para kazanma açısından: Günümüzde gazeteciliği öldüren konuların biri de reklam endüstrisindeki tekelleşme. Bugün Reklam endüstrisi Google+Facebook'un eline geçti. Reklam tekelleşince, fiyatlar düştü ve kazançlar ancak bu ortamların vermeye gönüllü olduğu ile sınırlı. Verdikleri oran ya da size yönlendirdikleri reklamlar şeffaf değil.

ABC News uygulaması, mobil uygulama dükkanında 400'üncü sıradan zirveye tırmandı

Şimdi konuya başka bir taraftan bakalım. Facebook'un perşembe gününden bu yana Avustralya'da haberleri engelliyor olması sonucunda şaşırtıcı bir şey oldu. App Annie isimli mobil uygulamaların büyümesini analiz eden kuruluş, Australian Broadcasting Corporation'ın ABC News uygulamasının zirveye tırmandığı ve en çok yüklenen uygulama olduğunu raporladı. Financial Times’dan Uma Patel de bunu Twitter'dan duyurdu:

ABC News, analiz firması App Annie'ye göre şu anda App Store'un Avustralya'daki genel uygulama sıralamasında ikinci sırada ve haber uygulaması listelerinde bir numara. Patel değişikliği fark ettiğinde, uygulama kısaca Instagram, Facebook Messenger ve Facebook uygulamasının önünde genel olarak bir numara oldu.

NiemanLab'a göre Facebook'un yasağı, Avustralya'daki haber kuruluşlarına gelen trafiği yüzde 93'e düşürdü. Ancak ABC News, ana sayfasına bir başlık ekleyerek yanıt verdi. "Facebook'taki haberlerimizi kaçırıyor musunuz? ABC News uygulamasıyla en son haberleri ve canlı bildirimleri alın" diye okur. O zamandan beri, uygulama 400'üncü sıradan zirveye fırladı.

Bu gazetecilik açısından da bir gösterge. Trafik yüzde 93'e düşse de, uzun vadede toparlanacağını gösteriyor. Gazetelerin de durumu farketmesi ve Emily Bell'in sürekli tekrarladığı gibi, kendi uygulamalarını ve eğer okuyuculara toplu bir platform üzerinden ulaşacaklarsa da kendi platformlarını kendilerinin oluşturması gerekli. 



[1] Facebook, Avustralyada Haber Yayınlamayı Bıraktı

[2] Facebook Artık Isırıyor

[3] Teknoloji, Gazetecileri Özgürleştirir mi?

[4] Google Yerel Haberciliği Zorluyor mu?

[5] In Australia, Facebooks ban on sharing news stories has sent publisherstraffic tumbling

Yazarın Diğer Yazıları

Larry Ellison, Trump taraftarı olarak 2020 seçimlerine itiraz görüşmesine katılmış

Oracle'ın kurucusu ve uzun süre CEO'su olan Larry Ellison, Kasım 2020'de üst düzey Trump yanlıların seçim sonuçlarına itiraz etmenin yollarını tartıştığı bir görüşmeye katılanlar arasındaydı. Ellison'ın görüşmede nasıl bir rol oynadığı belli değil

Kişisel verilerinizin değeri 400 milyar dolar mı?

Kişisel verileri alamayınca, Facebook'un değeri bir yılda 400 milyar dolardan fazla düştü

Rekor siber saldırı yaşandı, sizi neden ilgilendiriyor?

Dünyanın en büyük siber saldırılarından birisi nisan başında bir kripto platformuna düzenlenmiş. Bu "bizi ilgilendirmiyor" demeyin, çünkü asker bilgisayarlardan birisi olma olasılığınız her zaman var. Asker bilgisayarla kalsanız iyi, yanı sıra bilgileriniz de çalınmış olabilir