24 Nisan 2019

Amerikan (Trump) haydutluğu

Amerika dünyaya haykırıyor, dünyayı tehdit ediyor: “Bundan sonra İran’dan hiç bir ülke petrol satın almayacak!..”

Teknik açıklama şöyle, Amerika’nın açıklaması:

“İran’dan petrol ithal eden ülkelerin yaptırım muafiyeti Mayıs’ta yenilenmeyecek”.

Ne demek bu karar?.. Çok yalın:

Amerika dünyaya haykırıyor, dünyayı tehdit ediyor:

“Bundan sonra İran’dan hiç bir ülke petrol satın almayacak!..”

Peki, o “muafiyeti” ve “Mayıs’ta muafiyetin kalkması” ne anlama geliyor?..

Amerika daha önceden, İran’dan petrol ithal eden sekiz ülkeye ayrıcalık, yani muafiyet tanıyor, yani o sekiz ülkeye “siz Mayıs 2019’a kadar İran’dan petrol ithal edebilirsiniz” diyor.

Ancak, şimdi “muafiyeti kaldırarak”:

O sekiz ülkeye sesleniyor, “artık İran’dan siz de petrol alamazsınız” diyor.

Bugüne kadar İran’dan petrol ithal etmek o sekiz ülkeye yasak değilken, şimdi artık o sekiz ülkeye de, İran’dan petrol satın almayı yasaklıyor, böylelikle, İran’dan petrol ithal etmeyi bütün dünyaya yasaklamış oluyor.

Bugüne kadar İran’dan ayrıcalıklı biçimde petrol ithal eden sekiz ülke şunlar:

Çin, Hindistan, Japonya, Tayvan, Güney Kore, İtalya, Yunanistan ve Türkiye.

Sonuna kadar takip

Bu karar:

Tam bir haydutluk, Trump haydutluğu...

Sana ne, isteyen ihtiyacını istediği yerden karşılar, sana ne?..

Hayır, Trump öyle düşünmüyor, “benim İran’la aram iyi değil, onu batırmak için elimden geleni yaparım ve dünyayı da bu yönde tehdit ederim” diyor.

Bu kadar pervasız...

Amerika’nın böyle bir karar alacağını tahmin eden Çin, Hindistan ve Japonya son aylarda petrol ihtiyacı için başka kaynaklara yöneliyor.

Amerika’nın bu tehdide rağmen, herhangi bir ülke İran’dan petrol satın alırsa...

Amerika Dışişleri Bakanı o soruyu da yanıtlıyor:

“Sonuna kadar takip edeceğiz ve gerekeni yapacağız”.

Nedir o?..

İran’dan petrol satın alan ülkeye, büyük olasılıkla ekonomik ambargo uygulamak. “Öyle bir hata yaparsan, benimle de kötü olursun” demek.

Haydutluğun sonu yok.

Dünya fiyatları

Amerika’nın bu kararı dünya petrol fiyatlarının yükselmesine yol açıyor.

Nisan ortasında varili 66 dolar iken, dün 74 dolara yükseliyor.

Bu petrol ithal eden bütün ülkelere yeni bir yük.

Avrupa Birliği ve Çin başta olmak üzere, karara haklı olarak karşı çıkıyorlar, ancak şu anda pratikte ne yapacaklarını bilmiyorlar.

Bu karar Birleşmiş Milletler kararı değil, zaten olamaz.

Şimdi herkes bu haydutluğu Birleşmiş Milletler’e hangi ülkenin taşıyacağını merakla bekliyor.

İran karıştı

Karardan doğrudan ve en ağır biçimde etkilenecek ilk ülke elbette İran.

Tahran’da hükümetten istifalar ve o istifaları geri alanlar var.

Ne var ki, olayın siyasi boyutunu çoktan aşması ve İran’da yeni bir “rejim sorununun” doğmasını beklemek sürpriz olmaz.

Ekonomik açıdan İran’ın çok zor günlere yol aldığı ortada. Çok değerli malı var ama, satması yasaklanıyor!.

İran’da bunun hem sosyal, hem siyasal sonuçları olabilir.

Ve Türkiye'ye etkisi

Trump haydutluğu Türkiye’yi nasıl etkiler?..

Türkiye yıllık petrol ihtiyacının yüzde 44.6’sını İran’dan karşılıyor, yani hemen hemen yarısını.

2 Mayıs’tan sonra oradan alamayacak...

Alırsa, başı Amerika ile iyice derde girer. Zaten S - 400 füze savunma sistemi ile ipler iyice gerilmiş vaziyette ki, Savunma Bakanı Hulusi Akar dün bunu açıkça söylüyor, şimdi daha da beter olabilir.

Nereden alacak?..

Bir yandan bazı petrol ülkeleriyle anlaşmalara yönelirken, diğer yandan piyasadan alacak. Ancak, daha yüksek fiyattan.

Bu zaten krizle kıvranan Türk Ekonomisine ek maliyet bindirecek.

Herkes için ve bizim için zor günler...

Haydutluğun faturası böyle bir şey.

“Emperyalizm” böyle bir şey.

Yazarın Diğer Yazıları

Jilet olan uçaklar, ormanlarda maden ocakları, santrallar

İnsanlar ormanlarını, çayırlarını, çimenlerini korumak için gövdelerini boşuna siper etmiyor. Onlar tek bir ağacı korumak için polisin coplarına, biber gazına boşuna direnmiyor. Bildikleri bir şey var. Türkiye'nin pek çok yerinde o bilinçli direnişlerden önce...

Yangınların gösterdiği: Yönetimin sefaleti

THK uçaklarının neden kullanılmadığını bir türlü açıklamıyor.

Salgın ve öfke: Bodrum’a bak, Türkiye’yi görürsün!

Tatil için Bodrum’a ayak basanlar, daha havaalanında hem öfkeleniyor, hem öfkeyle karşılaşıyor. İstanbul’da, Adana’da, Rize’de, Kars’ta, Edirne’de, nerede olursan ol, yine Türkiye’yi görürsün!