Koronavirüs

Doktorlar anlattı: Ev izolasyonunda ruh sağlığınızı korumanın 10 yolu

"Televizyon, sosyal medya, internet gibi araçlarda Koronavirüs ile ilgili yayınları sürekli olarak takip etmeyin"

21 Mart 2020 08:35

Çin'in Vuhan kentinden yayılarak binlerce insanın ölümüne sebep olan ve Türkiye'de de görülen yeni tip Koronavirüs'ün salgını nediyle hastalık endişesi ve ez izolasyonunun stresi giderek artıyor. Doktorlar ise Koroanvirüs paniğine karşı uyarıyor. Prof. Dr. Ömer Böke, "Bizler kendimizi korumak için devamlı televizyon ve sosyal medyada sürekli bunu takip etmeyeceğiz” derken; Prof. Dr. Raşit Tükel de, "Sosyal temas gerektirmeyen, ev içi etkinliklerinize ve hobilerinize zaman ayırın” diyor.

Sözcü'den Hande Zeyrek'in haberine göre  Türkiye Psikiyatri Derneği Başkanı Prof. Dr. Ömer Böke ve İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Raşit Tükel'in ev izolasyonundaki vatandaşlara önerileri şöyle:
 

Prof. Dr. Ömer Böke

Sosyal medya uyarısı

– Gece gündüz her an Korona virüsü konuşuyoruz. Tüm bu süreç insanlar üzerinde nasıl bir etki yapıyor?

Olağanüstü bir durumla karşı karşıyayız. Birçok kişi 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük felaketle karşı karşıya olduğumuzu söylüyor. Medyada konuşulması tabii ki doğal bizler kendimizi korumak için devamlı televizyon ve sosyal medyada sürekli bunu takip etmeyeceğiz. Bir tehlikeyle karşı karşıya olduğumuzda her insanın vereceği ilk tepki anksiyetedir. Buradaki en önemli problem var olan tehlikenin ağırlığının olduğu kadar hissedilmesi. Ne kadar tehlikeyle karşı karşıyayız bunu bilmemiz lazım. Öncelikle kamu tarafından doğru bilgilendirilmemiz çok önemli. Biz bilgiyi takip ederken güvendiğimiz çok iyi birkaç kaynaktan takip etmeliyiz. Mesela Aytaç Yalman'ın ölümü konusunda Sağlık Bakanlığı'nın geç açıklama yapması güvenilirlikle ilgili bir zorluk oluşturabilir. Toplum yararı düşünülerek bile yapılacak farklı göstermeler süreci zorlaştıracaktır.

"Sağlık çalışanlarını destekleyin"

 Türkiye'deki vaka sayısının binlere ulaştığı bilgisini sağlık çalışanlarıyla paylaşan Doktor Güle Çınar'ın videosuyla ilgili ne düşünüyorsunuz?

Bu videonun habersiz kayıt edilip, yayınlanması büyük bir yanlıştı. Ancak sonrasında oluşanlar, doktor hanımla ilgili soruşturma açıldığı bilgisi, özür dilekçesi yazdırılması ve bunun Ankara Üniversitesi resmi hesabından paylaşılması sağlık çalışanlarının motivasyonunu olumsuz yönde etkileyebilir. O videonun temeli mesajı sağlık çalışanlarını motive etmekle ilgiliydi. Salgının şiddeti ile ilgili bilgi, motivasyon için bir araç olarak kullanılıyordu. Sağlık idarecilerinin bunu görmesi gerekirdi. Bu süreçte sağlık çalışanlarının önemli bir desteğe ihtiyacı var. Biz topluma “Evde durun izole olun” derken sağlık çalışanlarına hastanın yanına gidin diyoruz. Onların motivasyonunu sağlamak için özellikle hasta başında çalışanlar için motivasyon sağlamak hepimizin görevi.

İşte ruh sağlığınızı korumanın 10 yolu

  1. Sağlıklı kaynaklardan bilgi edineceğiz.
  2. Sorunla baş etme yollarıyla ilgili eğitim yapacağız. El yıkama ve öksürme gibi durumlarla ilgili Türk Tabipleri Birliği'nin hazırladığı önerileri takip edebiliriz.
  3. Televizyon, sosyal medya, internet gibi araçlarda Koronavirüs ile ilgili yayınları sürekli olarak takip etmeyeceğiz.
  4. Her şeyden önce belli düzeyde kaygılanmayı olağan karşılayacağız.
  5. Günlük sıradan hayatımızı olabildiğince koruyacağız. Yani kahvaltımızı zamanında yapacağız, evin temizliği gibi alışkanlıklarımızı devam ettireceğiz. Gece pijamalarımızla tüm gün oturmayacağız. Salgın nedeniyle alışkanlıklarımızı değiştirmek ruh sağlığımızı olumsuz etkileye-
    bilir ve bir atıllığa neden olabilir. 
  6. Ev halkıyla birlikte eğlenceli aktiviteler yapacağız.
  7. Mutlaka her günle ilgili bir fiziksel aktivite planı yapıp uygulayacağız. 
  8. Telefon ya da diğer iletişim araçlarıyla yakınlarımızla iletişim halinde olacağız ve duygularımızı paylaşıp birbirimize destek vereceğiz.
  9. Yaşamın olumlu yanlarını göz önünde bulunduracağız.
  10. Asıl önemlisi stresle ilgili kendimizi değerlendirip nasıl bir durum içinde olduğumuzu anlamaya çalışacağız. Her zamankinden daha farklı bir stres tepkisi içinde olduğumuzu değerlendireceğiz. Örneğin aşırı endişelilik, konsantrasyon zorlukları, kişiler arasında gerginlik, çabuk sinirlenme açıklanamayan bedensel belirtiler ve alkol madde kullanımında artış gibi tepkiler var ise ve bu bir süredir devam ediyorsa yardım arayışına gireceğiz. Hemen hemen bütün psikiyatri fakülte kliniklerinde ayaktan tedavi hizmeti sonlandırıldı. Ancak telefonla ya da e-posta ile bize ulaşanlara elimizden geldiği kadar yardım etmeye çalışıyoruz. Bulundukları en yakın yerdeki ayaktan tedavi birimine telefonla ya da internet aracılığıyla ulaşabilirler.

Prof. Dr. Raşit Tükel

"Umudunuzu diri tutun"

İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Raşit Tükel de içinde bulunduğumuz salgın hastalık koşullarıyla ilgili vatandaşları şöyle bilgilendirdi:

İnsanlar bu dönemde, salgın ile ilgili gelişmelere bağlı olarak çeşitli psikolojik tepkiler verebiliyorlar. Bunları kaygı, endişe, panik, öfke, çaresizlik, şaşkınlık, heyecan, rahatlama, merak gibi sıralayabiliriz.

Artan kaygı ve paniğin giderilmesi, endişe yaratan sorulara yanıt verilebilmesi; sağlık otoritesinin tutarlı ve güven verici bir tutum göstermesi, doğru bilgi vermesi, gerçekliği tam olarak yansıtmasıyla doğrudan ilişkili. Tersi bir durum ise yanıltıcı bilgilere, kurgusal haberlere fırsat veren, belirsizliği ve toplumdaki kaygı düzeyini artıran, kaotik bir duruma yol açıyor.

Salgının doğurduğu korkularımız ve endişelerimizle başa çıkmanın basit ama etkili bir yolu olarak, bilgilerimizi güvenilir kaynaklardan sağlamalıyız. Stres karşısında umudunuzu diri tutmalıyız.

Medyayı rahatsız edici bir boyutta izlemek için harcadığımız zamanı azaltmalı; dinlenmek ve rahatlamak için kendinize, sosyal temas gerektirmeyen ev içi etkinliklere ve hobilerimize zaman ayırmalıyız.