15 Şubat 2022

Sayılarla 2022 Ocak bütçe gerçekleşmeleri 

Ocak ayında giderler fazla ama gelirler daha fazla tahsil edilmiş görünüyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı kendi internet sitesinde 2022 Ocak bütçe gerçekleşmelerini yayımladı. Buna göre 2022 yılı Ocak ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 146 milyar TL, bütçe gelirleri 176 milyar TL ve bütçe fazlası 30 milyar TL olarak gerçekleşti. Ayrıca, faiz dışı bütçe giderlerinin 131,7 milyar TL, faiz dışı fazlanın ise 44,3 milyar TL olarak gerçekleştiği duyuruldu. Aslında 2022 Ocak ayında giderler fazla ama gelirler daha fazla tahsil edilmiş görünüyor.

Ocak ayı bütçe dengesi

Merkezi yönetim bütçesi 2021 yılı Ocak ayında 24 milyar 154 milyon TL açık verirken 2022 yılı Ocak ayında 30 milyar 44 milyon TL fazla vermiştir. Faiz dışı açık 2021 yılı Ocak ayında 2 milyar 211 milyon iken 2022 yılı Ocak ayında 44 milyar 276 milyon TL faiz dışı fazla verildiği görülmektedir. Aşağıdaki tabloda Ocak 2021 ile Ocak 2022 bütçe gerçekleşmeleri karşılaştırılmıştır. 

Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere bütçe gideri Ocak 2021'e nazaran yüzde 28,3 oranında, bütçe gelirleri yüzde 96,4 oranında, vergi gelirleri yüzde yüzde 86,1 oranında artmıştır. Ocak 2021'de bütçe 24 milyar açık verirken Ocak 2022'de 30 milyar TL fazla vermiştir. 

Ocak ayı bütçe gider gerçekleşmeleri

Merkezi yönetim bütçe giderleri 2022 Ocak ayı itibarıyla 145 milyar 958 milyon TL, faiz harcamaları 14 milyar 231 milyon TL, faiz hariç harcamalar 131 milyar 727 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 2022 yılı bütçe kanununda 2022 yılı için öngörülen 1 trilyon 750 milyar 957 milyon TL ödeneğin 2022 Ocak ayında 145 milyar 958 milyon TL'si gider olarak gerçekleşmiştir. Ocak 2022 bütçe gider gerçekleşmesi Ocak 2021'e oranla yüzde 28,3 artmış. 

Ocak ayı gelir gerçekleşmeleri

Merkezi yönetim bütçe gelirleri Ocak ayı itibarıyla 176 milyar 2 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Vergi gelirleri 147 milyar 418 milyon TL, genel bütçe vergi dışı gelirleri ise 26 milyar 74 milyon TL olmuştur.

Aşağıdaki tabloda 2022 Ocak ayı vergi gelirleri ve bu vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı gösterilmiştir. 

Ocak ayı bütçe gerçekleşmeleri içinde KDV ve ÖTV'nin toplam vergi gelirleri içindeki payı yüzde 51,48, Dolaylı vergilerin payı yüzde 66,5 ve dolaysız vergilerin payı ise yüzde 33,5 olarak gerçekleşmiş. Ocak gerçekleşmeleri arasında en dikkat çeken durum ise kurumlar vergisinin toplam hasılatıdır. 14 milyar 530 milyon TL tahsil edilen kurumlar vergisi tahsilatının 12 milyar 961 milyon TL'si kurum geçici vergi oluşturmaktadır. 

Ocak 2021 ile Ocak 2022 vergi tahsilatı karşılaştırılması

2021 yılı Ocak ayı bütçe gelirleri 89 milyar 609 milyon TL iken 2022 Ocak ayında yüzde 96,4 oranında artarak 176 milyar 2 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe gelirlerinin Ocak ayı gerçekleşme oranı 2021 yılında yüzde 8,1 iken 2022 yılında yüzde 12 olmuştur. 2022 yılı Ocak ayı vergi gelirleri tahsilatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 86,1 oranında artmış görünüyor. 

Aşağıdaki tabloya göre 2021 Ocak ayına göre tahsilatı en fazla olan gelir kalemi kurumlar vergisidir. 2021 Ocak ayında 473 milyon TL tahsilatı olan kurumlar vergisi, 2022 Ocak ayında yüzde 2962,6 artarak 14 milyar 497 milyon TL'ye yükselmiştir. Bunun nedeni ise kurum geçici vergide oluşan artıştır. Kurum geçici vergi 2021 Ocak ayında 697 milyon TL iken yüzde 1759,8 artarak 12 milyar 961 milyon TL'ye yükselmiştir. 

ÖTV'nin tahsilatında yüzde 37,8 artış görülürken özelliklerden son zamlardan kaynaklı olsa gerek petrol ve doğalgazdan alınan ÖTV artmamış bilakis azalma göstermiştir. 

Tütün ve alkolden alınan ÖTV ise geçen yıl aynı aya oranla (tütün) yüzde 71,4, (alkol) yüzde 57,1 oranında artış göstermiştir. 

Yazarın Diğer Yazıları

Vergi kanun teklifinden; yurt içi asgari kurumlar vergisi

İlk defa faaliyete başlayan kurumlar hakkında faaliyete başlanılan hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulanmayacak

Vergi kanun teklifinde VUK ve vergi cezalarına ilişkin değişiklikler

Söz konusu Kanun eklifinde genel olarak vergi cezaları artırılmakta, KDV ve gelir vergisiyle alakalı bazı düzenlemeler bulunmaktadır. On dokuz madde ile en fazla düzenleme kurumlar vergisiyle alakalı yapılmıştır

Ocak-Haziran bütçe karnesi: Toplam vergi gelirlerinin yüzde 52'si KDV ve ÖTV

Merkezi yönetim bütçesi 2024 yılı Ocak-Haziran döneminde 747 milyar 183 milyon TL açık verdi