16 Şubat 2011

Türk polisi, Rus polisi…

Türkiye ile Rusya’nın her alanda işbirliği yapmasını istiyordum ya. Bu isteğim fazlasıyla...

Türkiye ile Rusya’nın her alanda işbirliği yapmasını istiyordum ya. Bu isteğim fazlasıyla gerçekleşiyor galiba. Ama son işbirliği konusu beni biraz düşündürüyor.
Başkan Medvedev, “Artık milisten vazgeçeceğiz, bizim de polisimiz olacak” dedikten sonra Rusya’da bu “reform” çok tartışıldı. 
Pek çokları için tartışmanın en önemli sonucu şuydu: “Yalnızca adı değişecek. Eskiden milis dediğimiz insanlara artık polis diyeceğiz. Ve bu içi boş değişiklik için bütçeden dünyanın parası harcanacak.” (Maliye Bakanı Kudrin’e göre, reformun maliyeti 10 milyar dolardan fazla tutacak.)

*      *      *

Kremlin hiç de öyle olmadığını, söz konusu kararın amacının, isimden çok içeriğe yönelik olduğunu açıklamaya çalışıyor. 1 Marttan itibaren yürürlüğe girecek yeni yasa uyarınca, milis-polis kadrosunda yüzde 20 indirime gidilecek. Polis olmak ve terfi etmek için yeni sınavlar düzenlenecek. Yasalara uymayan, adı rüşvete karışan, disiplini bozan, halka gerektiğince hizmet etmeyen polisler şiddetle cezalandırılacak. Ve daha iyi bir polis kurumu için çeşitli mesleki eğitim programları uygulanacak.
İşte bu noktada duralım.
Ticari olarak artık birbirinin en iyi partnerlerinden olan Rusya ve Türkiye, siyasetten kültüre kadar bir dizi konuda işbirliği yapıyor. Son yıllarda iki ülkenin içişleri bakanları da sık sık bir araya geliyor. Terörizme, uyuşturucu kaçakçılığına, insan ticaretine ve başka organize suçlara karşı birlikte davranmaya çalışıyor.
Şimdi Rusya’daki “polis reformu”na bağlı olarak yeni bir işbirliği düzlemi yaratılıyormuş: “Yeni” Rus polisinin eğitilmesinde Türkiye’nin deneyiminden yararlanılması, hatta Rus polislerinin Türk eğitmenler tarafından kurslardan geçirilmesi gündemdeymiş.

*      *      *

Benim gibi hayatı Türk ve Rus polisiyle yaşadığı sıkıntılarla geçen birinin bir anda hazır ola geçerek bu işbirliğini selamlaması biraz zor. Siz isterseniz “kişisel takıntı” deyin.
Neredeyse çocukluk yaşlarında “devrimcilik” yapmaya başlayan bir insanın polisle arasındaki ilişkinin nasıl olabileceğini düşünün. Yaşadığınız göz altı ve çeşitli “nazik karşılaşma ve diyalog” şekillerini, birçok arkadaşınızın tutuklanma, coplanma, dövülme, işkence görme sahnelerini aradan uzun yıllar geçtikten sonra bile rüyalarınızda görünce sıçrayarak uyanıyorsanız, duygularınızın nasıl şekillendiğini anlamaya çalışın.

En basit durumda, mesela, bir trafik kontrolünün veya yolda gördüğünüz bir polisin bile sizde olağanın üstünde bir rahatsızlık hali yaratmasının, geçmişe dayanan psikolojik izlerini bir sorgulayın.
Ve önce Sovyet, sonra Rus sokaklarındaki polis, pardon milis denetimlerini, yapış yapış gülümseme eşliğinde alınan ve verilen rüşvetleri, sıradanlaşan ırkçı uygulamaları, bazen tartaklamaları, en uzak bir kibarlıktan bile nasip almamış kimlik kontrollerini, gümrükte her seferinde kendinizi bir suçlu olarak hissetmenizi mükemmel bir alışkanlıkla başaran o insanların yıllarla beraber size hediye ettiği duyguları bir düşünün. Onları, en zararsız hallerde bile, bir yerlerde görünce, “acaba değiştirilebilecek bir yolum var mı?” refleksinizin canlanmasını aklınıza getirin.

Ve bütün bunlardan sıyrılıp, şimdi bu iki “güzide” kurumun işbirliği yapmasına sevinmeyi deneyin.
Rusya ve Türkiye’de bazen muhalefetin en zararsız gösterilerini bile “orantısız bir güç kullanarak” ve sanırım “büyük keyif alarak” bastıran Rus ve Türk polisinin kucaklaşmasına alkış durun.

*      *      *

Tam da bu kucaklaşma haberini aldığım sırada, masamda duran gazetedeki iki haberi inatla görmezden gelerek yazımı bitirmeye çalışıyorum şimdi.
(Birincisi, “şanlı gelenekler” boyutundan bir örnek: Başbakan Erdoğan’ın Cumartesi Anneleri ile yaptığı görüşmenin kahramanı olan 103 yaşındaki Berfo Nine’nin 31 yıldır “kayıp” olan oğlu Cemil Kırbayır’ın 12 Eylül’den hemen sonra Emniyet’in üçüncü katından atılarak öldürüldüğünün ortaya çıktığı haberi. İkincisi de, günümüzden “bir sıradan haber”: Cep telefonuyla konuşurken kimlik soran polise “Bir dakika” dediğinde “Polis senin keyfini mi bekleyecek?” diye azarlanan, zorla ekip otosuna bindirilerek “Merkez’e” götürülen, şikayet etmesine bile fırsat verilmeden sorgulanan ve soyularak aranan, üstüne üstlük para cezasına çarptırılan bir aydın yurttaşımızın öyküsü…) 
(Neyse, ben üzerinde durmuyorum; siz de aldırmayın şimdi böyle şeylere.)
Dedim ya, benim meselem “kişisel takıntı” boyutundadır herhalde. Siz boş verin.
Biz zamanında “Sovyetler Birliği” lehinde slogan attığımız için yerli polisimizden ne dayaklar yemiştik. Şimdi polisimiz, eski Sovyet, yeni Rus (eski milis, yeni polis) meslektaşlarını eğitecekmiş. 
Ne güzel bir haber! Göz yaşartıcı bir gelişme!
Ne diyelim!.. Mutlaka yararı olur. Hem ikili işbirliği de zenginleşir.

Yazarın Diğer Yazıları

Kremlin'de zor günler (2): Planları bozulan Putin ve Korona şartlarında Rusya bölgeleri

Rusya liderinin neşesini kaçıran şey sadece Korona değil, siyasi planlarının bozulmuş olması da moralini etkiledi

Kremlin'de zor günler (1): Rusya'da darbe söylentileri

Moskova'da yaz sonunda veya sonbaharda darbe olacağı ve Putin'in iktidardan uzaklaştırılacağı iddia ediliyor

Korona'dan ve diktatörlerden kurtulmanın yolu: Eksi 196 derecede uyumak

Derin bir uykunun ardından Trump'tan Korona'ya kadar kötü olan ne varsa hepsi geride kaldıktan sonra uyanmak