15 Aralık 2023

BTK yine VPN kapattırdı

Bu talimatın arkasında bir mahkeme kararı olmadığını belirtelim. BTK bu kararı kendi kendine veriyor. Bu da insan haklar açısından sorun değil midir? 

Bir sürü okuyucumuzdan "VPN'lere ne oldu?" mesajı alıyoruz. Sizce ne olmuş olabilir? Tabii ki tahmin ettiniz. BTK, operatörlere engelleme talimatı verdi. Aldığımız bilgiye göre 25 Kasım'da.

ABD'de, bizim BTK'nın eşdeğeri olan FCC'nin başkanı olan Jessica Rosenworcel'in bu hafta Elon Musk ile ilgili bir gelişme için yaptığı açıklamaya bakarsanız, şöyle diyor:

"FCC, tüketicilerin her yerde güvenilir ve uygun fiyatlı yüksek hızlı geniş bant erişimine sahip olmasını sağlamakla görevlendirildi."

Neymiş, interneti (veri) ve ses trafiğini düzenlemekle görevli kurum, tüketicilerin internet erişiminin iyiliği için çalışıyormuş. Bizde ise tam tersi bir durum mevcut. BTK, yani internetin gelişmesinden sorumlu olan kurum, internet altyapısının fibere çevrilmesini ve gelişmesini engellediği yetmiyormuş gibi, insanların özgürce internete ulaşmasını sağlayan VPN yazılımlarını da sürekli olarak, operatörlere emir vererek engelletiyor.

Proton VPN bu hafta yine bloklandığını yazınca araştırdık ve aldığımız habere göre, bu hafta yine operatörlere bir emir gitti ve VPN listesi verilerek, hepsinin engellenmesi istendi. Bloklanması istenen VPN'ler şu şekilde:

BTK operatörlere gönderdiği talimatta bu VPN'lerin hemen kapatılması yanında,

  1. alternatif erişim yöntemlerinin sürekli olarak takip edilmesini
  2. trafik ve miktarındaki değişimin izlenmesi ve raporlanması

için de talepte bulunuyor. Buradaki "alternatif erişim yöntemleri" neden muğlak bir ifade? Bunu soruyoruz çünkü anlaşılan bu bir sopa. Ya bu ifadeyi anlayamadıkları, yakalayamadıkları yöntemler için koymuşlar, ya da BTK'nın para cezası kesmek için arayacağı bahane.

2016'dan beri Türkiye'de VPN'ler engelleniyor

BTK bildiğiniz gibi, dünya internet haberleri engelletme şampiyonu. Onunla sadece Rusya yarışabiliyor. İlk kez 2016'da VPN'leriengellemeye karar verdiler. O zaman detaylı yazmıştık.

Daha sonraki yıllarda da BTK sürekli VPN engellemesi konusunda talimatlar yayımladı.

Daha önceki yazılarımızda belirtmiştik. VPN için farklı mimariler var. Bunların iki tanesini bankalar ve finansal kurumlar ve hatta noterler kullanır. Bu nedenle VPN'i tamamen engellemek mümkün değil. Bu türlü VPN'lerin bazı türlerine yasak getirebiliyor ama tamamına getiremiyor. Bu da hukuk uyguluyorsa yarısına uyguluyor anlamına geliyor.

Ama hukuk demişken, bu talimatın arkasında bir mahkeme kararı olmadığını belirtelim. Yani BTK bu kararı kendi kendine veriyor. Bu da insan hakları (yani Anayasa'daki haberleşme hürriyeti) açısından sorun değil midir? 

Ama zaten, engellenen VPN firmaları farklı markalar ya da IP'ler üzerinden servis verebiliyor. Yani, yukarıda BTK'nın verdiği talimattan da göreceğiniz üzere bu aslında bir "kaç-kovala-kaç" süreci. BTK yasaklayacak, firmalar yeni ürün ya da IP yapacak. Asla tam engelleyemeyecekler. Komedi diyelim.

Yanı sıra, bugünlerde yerli VPN'ler görmeye başladık. Yerli malı, yurdun malı desek de arkasından düşünüyoruz. Bunlar acaba yukarıda bahsettiğimiz istihbarat türü yazılımlar mıdır? Kendi yerel şirketlerimiz için bile güvensizlik taşıyoruz.

Ama daha kötüsü, iletişim altyapılarıyla bu kadar oynanması tehlikelidir. Bir şey yapıyoruz derken, bakmışsınız dünyanın internet trafiği engellenmiş. Bunu daha önce Pakistan yaşadı mesela.

VPN nedir, nasıl çalışır?

VPN nedir, Türkiye'de BTK sayesinde bilmeyen kalmadı bize göre ama yine de biraz bilgi verelim. VPN mevcut internet hatlarının üzerine kurulan bir tüneldir. Tünelin iki ucunda bulunanlar haberleşebilir. Dışarıdan bakanlar tünelin içini göremez.

Ancak tüneli kuranlar (yani VPN şirketinin kendisi) da tünelin içini görebilir. Çünkü şifreleme anahtarlarına sahiplerdir. Bu nedenle mevcut VPN şirketlerinin çoğu istihbarat kurumlarına aittir. Bu da, ülkeyi VPN'e mecbur bırakanların bir yandan da güvenliği risk ettiğini gösterir.

Haberleri engelleyeceğiz, insanlar AKP'nin istemediği haberleri görmesin derken, olan VPN kullanmak zorunda bırakılan insanların kişisel verilerini tehlikeye atmak anlamına geliyor. Maalesef.

Füsun Nebil Kimdir?

Füsun Sarp Nebil, İstanbul, Bakırköy'de doğdu. Eğitimini Çanakkale, İzmir ve İstanbul'da yaptı. Evli, 2 çocuk sahibidir. Denizcilik meraklısıdır (amatör kaptan).

Master derecesini Istanbul Teknik Üniversitesi Nükleer Yüksek Mühendisliği bölümünden aldı (Şimdi Enerji Enstitüsü). THY, Nasas Alüminyum Fabrikası ve Alemdar Holding Grubunda çeşitli görevlerde bulundu.

1997 Türkiye'nin ilk ISP'lerinden Alnet'in Genel Müdürlüğüne getirildi. 1999 yılında turk-internet.com'un da dahil olduğu çeşitli siteleri yayınlayan Intervizyon Ltd. şirketini kurdu. Şirket halen Kadinvizyon.com gibi başka siteleri de yönetmektedir.

1998 - 2011 arasında Ulaştırma Bakanlığı tarafından kurulan İnternet Kurulu üyeliği yaptı. Devletin özel sektörü aldığı çeşitli komisyonlarda çalıştı. 2016'dan beri TOBB Telekom Meclisi üyesidir.

Nebil, Eylül 2001 yılında Birleşmis Milletler tarafından Türkiye'den seçilen başarılı iş kadınları arasında yer aldı (UNECE INCLUDES 9 TURKISH BUSINESSWOMEN ON ITS LIST).

2010-2013 arasında Türkiye Dijital Oyun Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yaptı.

2011 - 2015 arasında 4 yıl Eutelsat Avrupa TV Ödüllerinde Jüri Üyeliği görevi aldı.

Türkiye İhracatçılar Merkezi dahil, çeşitli projelerde "Bilişim ve İletişim Sistemleri Danışmanlığı" vermektedir. Konusuyla ilgili olarak TV programlarına ya da konferanslara katılarak, konuşma yapmaktadır. Yazıları internet üzerinden turk-internet.com sitesinin yanısıra, yetkinreport.com, bilisimdergisi.org.tr, Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar Derneği Dergisi, 21.Yüzyıl Türkiye Enstitüsü, Güncel Hukuk Dergisi, Ankara Baro Dergisi, journo.com, Tüketiciler Birliği Etikett gibi çeşitli ortamlarda yayımlanıyor.

2014 yılından beri T24'te yazıyor.

Türk Telekom ve Turkcell konusunda araştırmaları ve uzmanlığı var. 2018 nisan ayında "Bitcoin ve Kripto Paralar" isimli ilk kitabı yayınlandı.

Detaylı bilgi için https://wiki-turk.com/fusun-sarp-nebil/ adresine bakabilirsiniz.

 

Yazarın Diğer Yazıları

TÜBİSAD Başkanı Tombalak: Beyin göçünden çok, şirket göçü önemli

"Beyin Göçü" değil "Şirket Göçü" önemli. Bugün ABD'deki büyük firmaların CEO'ları Hintli ve iş birliği yaparken de kendi ülkelerinin insanları ya da firmalarına öncelik veriyor

Bir dropshipping örneği: Çinli Temu güvenilir mi?

Ülkemizde 2010'lardan itibaren ortaya "Pazar Yerleri"nin çıktığı görülüyor. Bunlar internetin AVM'leri. Birçok küçük-orta ölçekli tüccarlar için "trafik-güvenlik-ödeme sistemleri" gibi konularda kolaylık anlamına gelen bu pazaryerleri için uyarımız şu; rekabetin sağlanması çok önemli

Rektör atamaları dahil, AYM iptal kararı konusunda düşünceler

Anayasa Mahkemesi’nin, AKP tarafından Anayasa değişikliklerinin yüksek sesle dillendirildiği bugünlerde kararını açıklaması iyi bir şey. Bize neden iktidarın Anayasa'da illa değişiklik yapmaya çalıştığını da düşündürüyor