Politika

Türkiye 17. kez vekillerini seçecek

12 Haziran'daki genel seçim, Türkiye'de çok partili siyasi yaşama geçilmesinden bu yana yapılan 17. milletvekili seçimi olacak.

09 Haziran 2011 03:00

T24 - 12 Haziran'daki genel seçim, Türkiye'de çok partili siyasi yaşama geçilmesinden bu yana yapılan 17. milletvekili seçimi olacak.



TBMM'nin 24. Dönem milletvekillerinin belirleneceği seçim için, bu pazar günü, 50 milyon 189 bin 930 seçmen sandık başına gidecek. Seçmenler, 85 seçim çevresinde 199 bin 207 sandıkta oy kullanacak. Seçime 15 siyasi parti katılacak. Seçimde 7 bin 492'si siyasi partilerden, 203'ü de bağımsız olmak üzere toplam 7 bin 695 aday TBMM'ye girmek için yarışacak.

Türkiye'de 1946 yılından bu yana yapılan genel seçimde, katılan parti sayısı en fazla 1999 seçimlerinde oldu ve toplam 20 parti seçmenlerden oy istedi.

3 Kasım 2002'de yapılan seçim ise 18 parti ile ''katılan parti sayısı'' açısından ikinci sırada yer aldı. Bu seçimlerde, kuruluşundan kısa süre sonra seçmen karşısına çıkan Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) yüzde 34.28 oy alarak tek başına iktidara geldi. AK Parti ve CHP dışındaki 16 parti barajı geçemedi.

1946'daki seçime CHP ve DP katılırken, 1950 yılındaki genel seçime 3 parti seçmenden oy istedi. 12 Eylül 1980 askeri müdahalesi sonrasında 1983 yılında yapılan genel seçimde de 3 parti seçmenin karşısına çıktı.

1950'den bu yana yapılan genel seçimlerde en fazla oy oranına 1954'deki seçimde yüzde 57.61 ile Demokrat Parti (DP) ulaştı.

27 Mayıs 1961 ve 12 Eylül 1980 askeri müdahalelerindeki parti kapatmaları nedeniyle aralıksız olarak tüm genel seçimlere katılan parti bulunmuyor.

1946'dan bu yana yapılan genel seçimlere en çok katılan parti CHP olacak. 12 Eylül döneminde tüm partilerin kapatılmasının ardından siyaset sahnesinden bir süre uzak kalan CHP, 1983 ve 1987 seçimlerinde yer alamadı. Değişik nedenlerle kapanan veya kapatılan bazı partiler ise daha sonra aynı adlarla yeniden kuruldu.


1946 seçimi

Türkiye'de çok partili siyasal yaşama geçilmesinden sonra yapılan ilk seçim olan 21 Temmuz 1946'daki genel seçime, örgütlenmesini tamamlayamadan seçime giren Demokrat Parti (DP) 16 ilde hiç katılmadı ve toplam 465 milletvekilliği için ancak 273 aday gösterebildi. Seçimde 465 milletvekilliğinden 397'sini CHP, 61'ini DP, 7'sini ise bağımsızlar kazandı.


Genel seçimler ve oyların dağılımı

Milletvekili seçimlerine ilişkin Resmi Gazete'de yayımlanan sonuçlardan yapılan derlemeye göre, 1950'den bu yana yapılan genel seçimlerde oyların katılan partilere göre dağılımı şöyle oldu:


1950 Seçimleri (14 Mayıs)

Parti Adı           Alınan Oy           Oranı (Yüzde)
----------         -----------         -----------

DP                  4.241.393             52.68

CHP                 3.176.561             39.45

Bağımsız              383.282              4.76

MP                    250.414              3.11


(MP: Millet Partisi)


1954 Seçimleri (2 Mayıs)

Parti Adı          Alınan Oy          Oranı (Yüzde)
-----------       -------------       ------------

DP                   5.151.550           57.61

CHP                  3.161.696           35.36

CMP                    434.085            4.85

Bağımsız               137.318            1.54

TKP                     57.011            0.64

(TKP: Türkiye Köylü Partisi, CMP: Cumhuriyetçi Millet Partisi)


1957 Seçimleri (27 Ekim)


Parti Adı           Alınan Oy           Oranı (Yüzde)
-----------        -----------         ------------

DP                  4.372.621             47.88

CHP                 3.753.136             41.09

CMP                   652.064              7.14

HP                    350.597              3.84

Bağımsız                4.994              0.05


(HP: Hürriyet Partisi)


1961 Seçimleri (15 Ekim)

Parti Adı           Alınan Oy           Oranı (Yüzde)
----------         -------------       ------------

CHP                 3.724.752             36.74

AP                  3.527.435             34.79

CKMP                1.415.390             13.96

YTP                 1.391.934             13.73

Bağımsız               81.732              0.81


(AP: Adalet Partisi, CKMP: Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi,

YTP: Yeni Türkiye Partisi)


1965 Seçimleri (10 Ekim)

Parti Adı          Alınan Oy            Oranı (Yüzde)
-----------      -------------        ---------------

AP                 4.921.235              52.87

CHP                2.675.785              28.75

MP                   582.704               6.26

YTP                  346.514               3.72

Bağımsız             296.528               3.19

TİP                  276.101               2.97

CKMP                 208.696               2.24


(MP: Millet Partisi, TİP: Türkiye İşçi Partisi)


1969 Seçimleri (12 Ekim)

Parti Adı         Alınan Oy             Oranı (Yüzde)
----------       ------------          --------------


AP                 4.229.945              46.55

CHP                2.487.163              27.37

GP                   598.013               6.58

Bağımsız             511.097               5.62

MP                   293.849               3.23

MHP                  274.225               3.02

BP                   254.708               2.80

TİP                  243.797               2.68

YTP                  197.912               2.18


(GP: Güven Partisi, BP: Birlik Partisi,

GP: Güven Partisi, YTP: Yeni Türkiye Partisi)


1973 Seçimleri (14 Ekim)

Parti Adı         Alınan Oy            Oranı (Yüzde)
----------        ------------        ---------------


CHP                3.570.583              33.30

AP                 3.197.897              29.82

DP                 1.275.502              11.89

MSP                1.265.771              11.80

CGP                  564.343               5.26

MHP                  362.208               3.38

Bağımsız             303.218               2.83

TBP                  121.759               1.14

MP                    62.377               0.58


(MSP: Milli Selamet Partisi, CGP: Cumhuriyetçi Güven Partisi,

TBP: Türkiye Birlik Partisi)


1977 Seçimleri (5 Haziran)


Parti Adı          Alınan Oy            Oranı (Yüzde)
----------        ------------         -------------

CHP                6.136.171              41.38

AP                 5.468.202              36.88

MSP                1.269.918               8.56

MHP                  951.544               6.42

Bağımsız             370.035               2.50

CGP                  277.713               1.87

DP                   274.484               1.85

TBP                   58.540               0.39

TİP                   20.565               0.14


1983 Seçimleri (6 Kasım)

Parti Adı           Alınan Oy           Oranı (Yüzde)
-----------        -----------          ------------

ANAP                7.833.148              45.14

HP                  5.285.804              30.46

MDP                 4.036.970              23.27

Bağımsız              195.588               1.13


(ANAP: Anavatan Partisi, HP: Halkçı Parti,

MDP: Milliyetçi Demokrasi Partisi)


1987 Seçimleri (29 Kasım)

Parti Adı          Alınan Oy            Oranı (Yüzde)
----------        -------------         ----------

ANAP               8.704.335               36.31

SHP                5.931.000               24.74

DYP                4.587.062               19.14

DSP                2.044.576                8.53

RP                 1.717.425                7.16

MÇP                  701.538                2.93

IDP                  196.272                0.82

Bağımsız              89.421                0.37


(RP: Refah Partisi, DSP: Demokratik Sol Parti,

IDP: Islahatçı Demokrasi Partisi, MÇP: Milliyetçi

Çalışma Partisi)


1991 Seçimleri (20 Ekim)

Parti Adı          Alınan Oy            Oranı (Yüzde
----------        ------------         -------------

DYP                6.600.726               27.03

ANAP               5.862.623               24.01

SHP                5.066.571               20.75

RP                 4.121.355               16.88

DSP                2.624.301               10.75

SP                   108.369                0.44

Bağımsız              32.721                0.13


(SP: Sosyalist Parti)


1995 Seçimleri (24 Aralık)

Parti Adı          Alınan Oy            Oranı (Yüzde)
-----------       -----------          -------------

RP                6.012.450               21.38

ANAP              5.527.288               19.65

DYP               5.396.009               19.18

DSP               4.118.025               14.64

CHP               3.011.076               10.71

MHP               2.301.343                8.18

HADEP             1.171.623                4.17

Bağımsız            133.895                0.48

YDH                 133.889                0.48

MP                  127.630                0.45

YDP                  95.484                0.34

İP                   61.428                0.22

YP                   36.853                0.13


(HADEP: Halkın Demokrasi Partisi, YDH: Yeni Demokrasi

Hareketi, YDP: Yeniden Doğuş Partisi, YP: Yeni Parti)


1999 Seçimleri (18 Nisan)

Parti Adı          Alınan Oy          Oranı (Yüzde)
----------        ------------        ------------

DSP                6.919.670             22.19

MHP                5.606.583             17.98

FP                 4.805.381             15.41

ANAP               4.122.929             13.22

DYP                3.745.417             12.01

CHP                2.716.094              8.71

HADEP              1.482.196              4.75

BBP                  456.353              1.46

Bağımsız             270.265              0.87

ÖDP                  248.553              0.80

DTP                  179.871              0.58

LDP                  127.174              0.41

DP                    92.093              0.30

MP                    79.370              0.25

BP                    78.922              0.25

İP                    57.607              0.18

EMEP                  51.756              0.17

YDP                   44.787              0.14

SİP                   37.680              0.12

DEPAR                 37.175              0.12

DBP                   24.620              0.08


2002 seçimleri (3 Kasım)

Parti adı          Alınan Oy          Oranı (Yüzde)
-------------       ------------      -------------


AKP         10.808.229              34.28

CHP                6.113.352              19.39

DYP                3.008.942              9.54

MHP                2.635.787              8.36

DSP                  384.009              1.22

DEHAP              1.960.660              6.22

YP                   294.909              0.94

Genç Parti         2.285.598              7.25

ANAP               1.618.465              5.13

SP                   785.489              2.49

YTP                  363.869              1.15

BBP                  322.093              1.02

Bağımsızlar          314.251              1.00

İP                   159.843              0.51

BTP                  150.482              0.48

ÖDP                  106.023              0.34

LDP                   89.331              0.28

MP                    68.271              0.22

TKP                   59.180              0.19


2007 seçimleri (22 Temmuz)


Parti adı           Alınan oy          Oran  (Yüzde)
-----------------  -------------       -----------

ATP                  100.982               0.29

BTP                  182.095               0.52

Saadet Partisi       820.289               2.34

İP                   128.148               0.37

CHP                7.317.808              20.88     

HYP                  179.010               0.51

ÖDP                   52.055               0.15

GP                 1.064.871               3.04

DP                 1.898.873               5.42

LDP                   35.364               0.10

MHP                5.001.869              14.27

AKP          16.327.291              46.58

EMEP                  26.292               0.08

TKP                   79.258               0.23

Bağımsızlar        1.835.486               5.24


Bu arada, 12 Haziran'da yapılacak genel seçime katılacak partiler ise oy pusulasında şu sırayla yer alacak. Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), Demokrat Parti (DP) Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Emek Partisi (EMEP), Millet Partisi (MP), Liberal Demokrat Parti (LDP), Saadet Partisi, Hak ve Eşitlik Partisi (HEPAR), Halkın Sesi Partisi (HAS Parti), Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), Doğru Yol Partisi (DYP), Türkiye Komünist Partisi (TKP),Milliyetçi Muhafazakar Parti (MMP), Büyük Birlik Partisi (BBP) ve Demokratik Sol Parti (DSP).


ETİKETLER

haber