Yaşam

İki teker üzerindeki derin yol arkadaşlığı Türkiye'deki görme engelli bireyleri nasıl etkiliyor?

"Gerekli şartlar sağlandığında engelli ve engelsiz insanlar sorunsuzca hayatı paylaşabiliyorlar."

26 Şubat 2025 17:35

Yaşam

“Bizler, gören ve görmeyen bireyler olarak, tandem bisiklet (iki kişilik bisiklet) üzerinde yol arkadaşlığı yapıyoruz. Bu, derin bir yol arkadaşlığı” diyor Eşpedal Derneği Başkanı Fatih Söylemez ve şöyle devam ediyor:

“Sohbet ediyoruz. Ülke meselelerini konuşuyoruz. Pilot gördüklerini görmeyen kopilota etrafı anlatıyor. Kopilot da pilota çevreyle ilgili sorular soruyor ve duygularını pilotla paylaşıyor. Bisikletimiz bozulduğunda birlikte tamir ediyoruz. Mola verip birlikte yemek yiyoruz. Birbirimizden pek çok şey öğreniyoruz. Aslında biz sadece yolu değil engelli ve engelsiz bireyler arasındaki mesafeyi de pedallıyoruz, bu bireyler arasında köprü kuruyoruz.”

Kopilot Fatih Söylemez ve pilot Taşkın Özgür

Türkiye'de 1 milyon 39 bin kişi görme engelli

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre dünyada 39 milyon görme engelli birey var. Türkiye’de ise Aile ve Sosyal Hizmet Bakanlığı’na göre toplam nüfusun yüzde 1,4’ü, yani 1 milyon 39 bin kişi görme engelli.

En büyük sorunlarından biri ise toplumun genelinin görme engellilere karşı önyargıları. Avrupa Birliği (AB) tarafından desteklenen derneğin gönüllüleri, bu ön yargılara karşı yol arkadaşlığı modelini hayata geçirdi ve dernek 2015’te İstanbul’da kuruldu.

 

12 ilde temsilciliği olan derneğin genel merkezi 2017’de İzmir’e taşındı. Derneğin Türkiye'de bine yakın gönüllüsü bulunuyor. Eş Pedal, Sivil Toplum Geliştirme Merkezi (STGM) tarafından yürütülen BİRLİKTE programından yararlanıyor.

Kopilot Fatih Söylemez ve pilot Taşkın Özgür

Eşpedal Derneği Başkanı Söylemez şöyle konuşuyor:

“Bizim ana enstrümanımız bisiklet ve bu enstrüman ile gören ve görmeyen bireyler olarak birlikte birçok toplumsal soruna çözüm bulmaya çalışıyoruz. Yol arkadaşlığı modelimiz bu. Biz sadece engelli hakları alanında çalışmıyoruz, başka alanlarda da çalışmalar yürütüyoruz.  Kadın bisikletçi sayısının arttırılması için de çalışıyoruz örneğin.”

Kopilot Fatih Söylemez ve pilot Taşkın Özgür

Eşpedal Derneği Proje Koordinatörü Taşkın Özgür’e göre tandemin de ‘eş pedal’ sözcüğünün de özünde eşitlik var: Eşit emek, eşit özveri ve eşit risk.

Şöyle diyor Özgür:

“Gerekli şartlar sağlandığında engelli ve engelsiz insanlar sorunsuzca hayatı paylaşabiliyorlar. Eş pedal derneği de Birlikte Programı sayesinde yol arkadaşlığı modeliyle engelli ve engelsiz insanlar arasındaki algı farklılıklarına dair yeni bir bakış açısı getiriyor. Avrupa Birliği’ne desteklerinden dolayı çok teşekkür ediyoruz”

Pilot Taner Titiz ve kopilot Burcu Yıldız

Diğer bir tandem pilotu Taner Titiz, tandemle tanıştıktan sonra kendi bisikletini unuttuğunu söylüyor ve “Bisiklet sever herkesi tandem kullanmaya davet ediyorum” diyor.

Kopilotu Burcu Yıldız ise “Tandem ile tanıştıktan sonra bisiklete bakış açım değişti. Artık tandemsiz bir hayat düşünemiyorum. Çünkü tandem spor demek, sosyalleşmek demek, yaşam sevinci demek. Tandem bisiklet tıpkı bir gökkuşağı gibi hayata renk ve zenginlik katıyor” diye konuşuyor. 

Tandem sürücüleri, bir arıza durumunda bisikletin onarımı da dahil olmak üzere her şeyi birlikte yapıyor. Dernek gönüllüleri hem şehirler arası hem de ülkeler arası turlara, festivallere ve yarışlara katılıyorlar. Ayrıca yaz kamplarında buluşuyor ve grup sürüşleri düzenliyorlar.

AB Türkiye Delegasyonu Başkanı, Büyükelçi Thomas Hans Ossowski

AB Türkiye Delegasyonu Başkanı, Büyükelçi Thomas Hans Ossowski, “Eşpedal Derneği hem görme engelli bireylerin hakları hem de sürdürülebilir ulaşımın bir parçası olan bisikletle ilgili toplumda farkındalık yaratıyor. Bisiklet gibi yeşil bir araç vasıtasıyla kurulan engelli ve engelsiz bireyler arasındaki dostluk, bizleri hep birlikte inşa etmek istediğimiz dünyaya daha da yaklaştırıyor. Bu gibi projelere büyük önem veriyoruz” diyor.

Derneğin Türkiye'de bine yakın gönüllüsü var

Eşpedal Derneği’nin gönüllüsü olmak ve tandem bisiklet eğitimi almak için TIKLAYIN.

Kaynak: Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu