Hasan Bülent Kahraman*
Attila İlhan ölene kadar 1940'ları '40 karanlığı' diye adlandırdı. İnönü iş başında, dünya savaştaydı. Türkiye savaşa girmemişti ama Almanya'nın karşısında da değildi. Tersine, o ülkeyi de bütün Avrupa'yı da kasıp kavuran 'führer kültürü', faşizmin özüne uygun (bizde her şeye rağmen hâlâ devam ettiğini düşündüğüm), akıl almaz bir şiddete dayalı devlet anlayışı Türkiye'de de hükümrandı. İnönü ve devlet neyin olacağına, neyin olmayacağına karar veren, bütün topluma kan kusturan otoritelerdi.
* * *
Aradan biraz zaman geçti. Savaş bitti. İnönü, zekâsıyla, artık Müttefiklerin safına katılması gerektiğini sezdi. 'USA'nın yanında yer almamız gerektiğini düşündü. Ama 'demokrasi yapmanız gerek' denince apar topar 'çok partili hayat'a geçildi. 1946'da DP! Zemberek boşalmış, ok yaydan çıkmıştı. İktidar yani devlet göz açtırmıyordu ama halk oluk oluk özgürlüğüne koşuyordu.
* * *
Nihayet DP tarihinde (daha doğrusu Türkiye tarihinde) ilk defa diretip önseçimle geldiğimilletvekilliği ve 1960 darbesi. Tekinel Yassıada'da. Mahkemeler sırasında tutukluyken hamile olduğunu fark ediyor. Kimseye haber vermiyor. Gene tutuklu Prof. Saliha Baykan, arkadaşının gördüğü kötü muamele karşısında 'hamile kadına böyle davranmaya utanmıyor musunuz' deyince fark ediliyor.
Oğlu, kuzenim, çok başarılı cerrah Mehmet Tekinel hapishanede doğuyor. Annesine 18 gün izin veriliyor. Sürenin sonunda Necla Hanım oğlunu dayımın eşi Mübeccel yengeminve Necla Hanımın eşi, daha sonra AP milletvekili ve bakan İsmail Hakkı Tekinel'in annesine bırakıp hapishaneye dönüyor. İki yıl Kayseri cezaevi. Sonra tekrar milletvekilliği, eşinin siyaset hayatı.
* * *
1940'larda bir genç kadın, içinde nasıl bir dürtü duyar, nasıl bir kişiliğe sahiptir ki, devletin zulmü o seviyedeyken kalkıp bunca işe soyunur. Nâzım Hikmet'in dediği gibi 'belki bu halin/ fizyolojik, psikolojik filan izahı vardır...' ama hepsinin ötesinde bu bir kişilik meselesidir. Bir de geçen hafta çarşamba günü öldüğü ana kadar hep Belediye Encümen Azalığıyla övündüğüne bakılırsa galiba bu işin bir de demokrasi âşığı olmakla izahı vardır.
Cuma günü toprağa verdiğimiz Necla yengem bir demokrasi kahramanıydı...
*Bu yazı Sabah gazetesinden alınmıştır, kaynağından okumak için tıklayınız.