11. Yargı Paketi yasalaştı, 50 binden fazla kişi cezaevinden çıkacak: Deprem suçluları ile kadın ve çocuklara karşı suç işleyenler Covid affından yararlanamayacak, bazı suçlarda cezalar artacak; işte detaylar...

İŞTE 11. YARGI PAKETİ'NDE YER ALAN DÜZENLEMELER

Fetih taleplerine ret

İcra ve İflas Kanununda yapılan değişiklik ile feshini talep etme hakkının kötüye kullanılmasını önlemek amacıyla hukuki menfaati korunması gereken sınırlı kişiler dışında kalanların fesih talepleri mahkemece dosya üzerinden ve kesin olarak reddedilecek. Ayrıca, harç ve teminatın eksik yatırılması durumunda, mahkemenin vereceği iki haftalık kesin süre içinde eksiklik giderilmezse fesih talebi dosya üzerinden kesin olarak reddedilecek.

Aksi ispatlanırsa "akrabaya bağış"  sayılmayacak

Borçlunun yakın akrabalarıyla yaptığı tasarrufların, aksinin ispatlanması halinde bağışlama sayılmayacağı düzenlenerek ispat imkânı getirilecek. İptale tabi olma süresi, acizden geriye dönük iki yıldan bir yıla düşürülecek.

İstinaf ve temyiz kanun yolu başvurusunda esas alınacak parasal sınırların belirlenmesinde, hükmün verildiği tarih yerine şikâyet başvurusunun yapıldığı veya davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınacak.

Avukatlar için düzenlenen teklifler

Avukatlar hakkında yürütülen ceza kovuşturması sonucunda verilen nihai kararlar ve bu kararlara ilişkin kesinleşme şerhi avukatın kayıtlı olduğu baroya bildirilecek.

Hukuki güvenceyi artırmak amacıyla, disiplin cezası uygulanacak haller; avukatlık onur ve unvanına, savunma hakkının kutsallığına, saygı ve güvene veya özen ve doğruluk yükümlülüklerine aykırı hâl ve hareketler olarak yeniden ve daha net bir dille tanımlanacak.

Disiplin cezaları (uyarma, kınama, para, işten çıkarma, meslekten çıkarma) ve bu cezaları gerektiren fiiller ayrı ayrı ve belirlilik ilkesine uygun olacak şekilde düzenlenecek.

Disiplin cezalarının tekerrürü halinde uygulanma şekli yeniden belirlenecek. Beş yıl içinde yeni bir fiil işlenmesi halinde bir derece ağır ceza uygulanacak. Ayrıca, ilk defa disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiil işleyen avukata, meslekten çıkarma halleri hariç, bir derece hafif ceza uygulanabilmesi imkânı tanınacak.

Avukatlara verilecek disiplin cezaları ile bu cezaları gerektiren eylemler ayrıntılı olarak belirlenecek. Bu kapsamda yapılan düzenlemelere uyum sağlamak amacıyla 155'inci maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılacak.

Disiplin Kurulunun kovuşturma sonucunu bekleme kararı vermesi durumunda, ceza verme yetkisinin kesinleşen mahkeme kararının ilgili baroya bildirilmesinden itibaren bir yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı hükme bağlanacak. İdari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi durumunda ise yeniden
yapılacak soruşturma veya kovuşturmanın en geç iki yıl içinde sonuçlandırılması gerekecek.

İşten çıkarma cezası

İşten çıkarma cezasının, tekerrür uygulamasıyla verilenler hariç olmak üzere, uygulanmasından itibaren beş yıl geçtikten sonra disiplin kuruluna başvurularak sicilden silinebilmesine imkân tanınacak.

İtirazen şikâyet başvuru bedelinin tamamının değil, başvuru dilekçesinde yer alan iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının iade edilmesi sağlanacak. Ayrıca sözleşme feshinde de kuruma ödenen binde beşlik bedelin tamamlanmayan oranına karşılık gelen kısmının yükleniciye iade edilmesine imkân tanınacak. İade edilecek bedel için faiz işletilmeyecek.

Nitelikli dolandırıcılık suçlarının yargılaması Asliye Cezaların görevine verilecek

Adi dolandırıcılık (m. 157) ile nitelikli dolandırıcılık davalarındaki görev uyuşmazlıklarını gidermek ve ihtisaslaşmayı sağlamak amacıyla Türk Ceza Kanunu'nun nitelikli dolandırıcılık (m. 158) suçlarının yargılaması, Ağır Ceza Mahkemesi'nin görev alanından çıkarılarak Asliye Ceza Mahkemeleri'nin görevine verilecek.

Nitelikli dolandırıcılık (m. 158) suçu nedeniyle bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Ağır Ceza Mahkemeleri'nde görülmekte olan mevcut davalar, kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar eski hükümlere göre Ağır Ceza Mahkemelerince görülmeye devam edilecek.

Akıl hastalarının yargılanmasında getirilecek düzenlemeler

Mahkûm olunan cezanın tamamen güvenlik tedbirine çevrilmesinin önüne geçerek hem cezanın infazını hem de güvenlik tedbirinin uygulanmasını sağlamak amacıyla kısmi akıl hastalığı bulunanlar hakkında mahkûmiyet kararı yanında ayrıca akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine de hükmolunacak.

Tam akıl hastaları (m. 32/1) için yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında asgari bir tedavi süresi öngörülecek. Bu süre; ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 1 yıldan, üst sınırı 10  yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 6 aydan az olmayacak. Önceki maddede yapılan değişikliğe uyum amacıyla da kısmi akıl hastaları için cezanın kısmen veya tamamen güvenlik tedbirine çevrilmesi imkânı sunan altıncı fıkra yürürlükten kaldırılacak.

Hakaret suçu ön ödeme kapsamına alınacak

TCK m. 125'te düzenlenen hakaret suçunun birinci fıkrasındaki haller (doğrudan huzurda veya gıyapta işlenenler dahil) de ön ödeme kapsamına alınacak. Ancak, kamu görevlisinin yürüttüğü görevinden dolayı kendisine karşı işlenen hakaret suçu (m. 125/3-a) ön ödeme kapsamında olmayacak.

Taksirle yaralama suçunda ceza artacak

Taksirle yaralama suçunun cezai yaptırımları artırılacak. Suçun basit halinin cezası 3 aydan 1 yıla kadar hapis iken 4 aydan 2 yıla kadar hapis olarak belirlenecek. Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde ceza 6 aydan 3 yıla kadar hapis iken 9 aydan 5 yıla kadar hapis olarak artırılacak.

Güveni kötüye kullanması suçunun konusu taşıtlar olması halinde cezalar artacak

Kiralık araçların geri getirilmemesi gibi eylemlerle daha etkin mücadele etmek için güveni kötüye kullanma suçunun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hali, nitelikli hâl olarak düzenlenecek ve verilecek ceza bir kat artırılacak.

Suçun kurusıkı ile işlenmesi halinde 6 aydan 3 yıla kadar hapis

Kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemek amacıyla hapis cezasının alt ve üst sınırı 6 aydan 3 yıla kadarken, 1 yıldan 5 yıla kadar çıkarılacak.

Suçun ses ve gaz fişeği atabilen silahla (kurusıkı) işlenmesi halinde de müstakil bir yaptırım (6 aydan 3 yıla kadar hapis) öngörülecek. Suç; düğün, nişan, asker uğurlaması gibi kişilerin toplu olarak bulundukları yerlerde işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılacak.

Örgüt kurma ve yönetme, örgüte üye olma suçlarında hapis cezaları artıyor; çocukların kullanılması halinde ceza yarısından 1 katına çıkarılacak

Örgüt kurma ve yönetme suçunun cezası 4 yıldan 8 yıla, 5 yıldan 10 yıla kadar artırılacak. Örgüte üye olma suçunun üst sınırı 4 yıldan 5 yıla çıkarılacak.

Örgütün faaliyeti çerçevesinde çocukların araç olarak kullanılması halinde, örgüt yöneticilerine verilecek cezanın yarısından 1 katına kadar artırılması kabul edilecek.

Ulaşım aracını alıkoyma ve kaçırma suçu ayrıca cezalandırılacak

Ulaşım aracını kaçırma/alıkoyma suçu, cebir veya tehdit suçun unsuru olmaktan çıkarılarak hukuka aykırı davranış yeterli kabul edilecek, böylece bu fiillerin (cebir/tehdit) ayrıca cezalandırılması sağlanarak, karayolu için 2 yıldan 5 yıla, havayolu için 7 yıldan 12 yıla çıkarılarak ulaşım aracını başka yere götürme cezaları artırılacak ve bu suçlar sırasında işlenen başka suçlar için de ayrıca ceza
verilmesi kuralı getirilecek.

Nitelikli dolandırıcılık suçlarında kartlar 48 saate kadar askıya alınacak

Nitelikli hırsızlık (m. 142/2-e), nitelikli dolandırıcılık (m. 158/1-f/l) ve banka/kredi kartlarının kötüye kullanılması (m. 245) suçlarında, makul şüphe halinde ilgili mali kurumlarca hesaplar 48 saate kadar askıya alınacak. Askıya alınan hesaba, Cumhuriyet Savcısının yazılı emriyle (gecikmesinde sakınca varsa) veya Hâkim kararıyla askıya alma süresi içinde el konulabilecek. Suçtan elde edilen menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması halinde soruşturma veya kovuşturma evresinde iade edilmesi sağlanacak.

Yargı makamlarının istediği bilgi ve belge belirlenen süre içinde gönderilmezse idari para cezası

Yargı makamlarınca istenen bilgi/belgenin on gün içinde gönderilmemesi/eksik gönderilmesi halinde mali kurumlara (banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı gibi) 50 bin TL'den 300 bin TL'ye kadar idari para cezası verilecek.

Kapsam dışına çıkarılan suçlar

Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunun, kişilerin toplu olarak bulundukları yerlerde işlenmesi şekli (TCK m. 170/2) seri muhakeme usulü kapsamı dışına çıkarılacak.

Motorlu taşıtlarla ilgili nitelikli güveni kötüye kullanma hali uzlaştırma kapsamı dışına çıkarılacak.

Hakaret suçunun (m. 125) ön ödeme kapsamına alınmasına paralel olarak, şikâyete bağlı olan hakaret suçu da uzlaştırma kapsamından çıkarılacak.

Ön ödeme kapsamındaki bir suç ile birlikte işlenen suçta uzlaşma hükümleri uygulanacak

Ön ödeme kapsamındaki bir suç ile uzlaştırma kapsamındaki bir suçun birlikte işlenmesi hâlinde, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanacak.

Bölge Adliye Mahkemeleri'nin bozma yetkisi genişletilecek

Bölge Adliye Mahkemeleri'nin (BAM) bozma yetkisi genişletilecek. İlk derece mahkemesinin kararında hükmün gerekçeyi içermemesi ve savunma hakkının sınırlandırılması hallerinde de BAM tarafından bozma kararının verilebilmesi sağlanacak.

Uzlaşma sağlanan dosyalarda yeni hükümler uygulanmayacak

Uzlaştırmanın sağlandığı mevcut dosyalarda hakaret suçunun uzlaştırma kapsamından çıkarılmasına ilişkin yeni hükümler uygulanmayacak; bu dosyalar önceki hükümlere göre sonuçlandırılacak.
düzenlenmektedir.

31 Temmuz 2023'ten önce hüküm giyenler Covid-19 düzenlemesinden yararlandırılacak

31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle hükümlü olanlar, Covid-19 düzenlemesiyle getirilen 3 yıl daha erken açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve/veya denetimli serbestliğe ayrılma imkânından yararlanabilecek. Böylelikle, hükümlünün 31/7/2023 tarihi itibarıyla cezaevinde bulunması şartı aranmayacak.

Fiyat tarifelerine "Uzlaşma Komisyonu" değerlendirmesi

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununda yapılan değişiklik ile fiyat tarifelerinin onaylanma süreçlerinde Ticaret Bakanlığı'ndan görüş alınırken geçen sürenin 30 günlük onay süresini durduracağına ilişkin netlik getirilecek. Ayrıca, itiraz edilen veya Bakanlıkça olumsuz görüş verilen tarifelerin, mülki amir başkanlığında, mevcut maliyet ve enflasyon hedeflerini dikkate alarak karar verecek Uzlaşma Komisyonu tarafından değerlendirilecek.

1 Ocak 2016 öncesine ait ödenmemiş GSS primleri ve gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecek

Prim ödeme yükümlüsü kendisi olan vatandaşların kamuya olan borç yükünü hafifletmek amacıyla, 1/1/2016 tarihinden öncesine ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri ile gecikme zammı gibi fer’i alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek.

GSM hatları ile ilgili düzenlemeler; yeni cezalar geliyor

Sahte ve açık hatların suçta kullanılmasını önlemek amacıyla çipli olmayan kimlik belgeleriyle GSM hatlarına abonelik kaydı yapılamayacak. Kayıt esnasında kişinin kimliği, kimlik belgesi ve biyometrik verilerle (yüz/parmak izi) veya kimliği doğrulayıcı şifre vasıtasıyla teyit edilecek.

Yabancı uyruklu kişilerin abonelik kayıtları Göç İdaresi Başkanlığı üzerinden teyit edilecek.

İşletmecilere, 3 ayda bir abonelerin (ölüm, tüzel kişiliğin sona ermesi vb.) aktifliğini teyit etme ve teyit edilemeyen hatların bağlantısını kesme yükümlülüğü getirilecek.

BTK tarafından belirlenecek sınırdan fazla hat açma ve belirlenecek sayıdan fazla abone numarası kullanılan cihazlara hizmet verme yasağı getirilecek.

Abonelik kaydı, aktiflik kontrolü ve hat sayısı sınırlamasına aykırı hareket eden işletmecilere her bir hat/cihaz başına 100 bin TL'ye kadar idari para cezası verilecek.

Dolandırıcılık, hırsızlık ve kartların kötüye kullanılması suçlarında kullanıldığı tespit edilen mobil haberleşme hatlarının bağlantısı, Hâkim kararı veya Savcı emriyle kesilecek. Hattı kesmeyen işletmecilere 50 bin TL'den 300 bin TL'ye kadar idari para cezası verilecek.

Haksız ücret tahsilatında, iade tutarına tahsilat tarihinden iade edildiği tarihe kadar faiz (Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre) eklenecek.

Yabancı uyruklu kişilerin 6 ay içinde abonelik kayıtlarını güncelleme zorunluluğu getirilecek. Bu süre sonunda güncellemeyenlerin hatlarının bağlantısı kesilecek. Ayrıca bu düzenlemelerin uygulanabilmesi için gerekli teknik altyapının hazırlanması amacıyla, ilgili hükümler Kanunun yayımından itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Ödeme hizmetleri sözleşmeleri (çerçeve sözleşme) kurulurken müşteri kimliğinin biyometrik yöntemlerle veya elektronik kimlik doğrulama kabiliyetini haiz kimlik belgeleriyle doğrulanması
zorunluluğu getirilecek.