Yorgun savaşçı 56548

T24 Haber Merkezi

Ahmet Engin Yavuz

Mesleğe başladığım 1981 yılında, haber müdürü elime bir kağıt tutuşturdu; “Git, bu haberi takip et” dedi.

Almanya’dan buharlı trenle yolculuğu seven bir grup gelmişti, buluştuk. İzmir Basmane Garı’ndan buharlı lokomotifin çektiği üç vagonlu bir trene bindik, Uşak’a gidip döndük. Yolculuk boyunca konuklar daha iyi fotoğraf ve video çekebilsin diye tren sık sık durdu, geri gitti, tünellerden geçti, düdüğünü çaldı, istim attı. Alman Buharlı Lokomotif Sevenler Derneği üyeleri geziden keyifle döndü.

Buharlı devri 90’larda kapandı

O yıllarda tren katarlarını hala buharlı lokomotifler çekiyordu. Hat uzunsa, artık yaşlandıkları için birbiri ardına takılmış çift lokomotifle trenler sefere çıkardı. 1990’larda dizel lokomotifler devreye girdikçe buharlılar birer birer emekli edildi. Bir kısmı müzelere gönderildi, bir kısmı tren istasyonlarına heykel gibi yerleştirildi, bir kısmı hurda olarak yurt dışındaki alıcılara satıldı, birkaçı da gerekirse kullanılmak üzere çalışır vaziyette tutuldu.

Çalışır durumdakilerden biri de, 1942 yapımı, Alman Henschel üretimi 56548’di. Soğuk hava koşullarına dayanıklı bir savaş lokomotifi… 1937-1949 arasında bunlardan 53 tane, “56 binlik” olarak bilinen lokomotiflerden ise Almanya ve ABD’den toplam 575 tane satın alınmıştı. 56548, 1990’a kadar bölgesel ve ulusal hatlarda yıllarca yolcu ve yük vagonlarını çekti.

Emekliliğini setlerde geçirdi

İzmir-Uşak hattında uzun yıllar yolcu taşımacılığı hizmeti veren 56548, emekli olunca Uşak Tren Garı’nda depoya çekildi. Daha sonra depodan çıkarıldı, çalışır hale getirildi ve usta makinistler Naci Akdağ ile Hasan Hüseyin Kara yönetiminde, tarihi film ve dizilerde rol aldı.

Ancak 84 yaşındaki lokomotif bir süre önce basınçlı sıcak su borularında ve kazanında meydana gelen arızalar nedeniyle Alsancak Garı’ndaki kardeşi 56508’in yanına, perona çekildi.

Ödenek bekleniyor

Yıpranan bazı parçaların değişmesi gerektiğini belirten TCDD yetkilileri, 56548’in son durumunu anlattı:

“Makinenin içinde sürekli kızgın buhar dolaştığı için hem bakır borularda, hem de kazanda delikler açılıyor, sistem su akıtmaya başlıyor. Bu parçalarının hepsinin değişmesi gerekecek. Ödenek bekliyoruz. Ödenek geldiği anda hemen gereken parçaları alıp Halkapınar Cer Atölyesi’nde buharlı lokomotifimizi en kısa sürede yeniden hizmete hazır hale getireceğiz.”

Selamsız Bandosu'nun treni

56548’in rol aldığı yapımlar arasında “Hanımın Çiftliği”, “Deli Saraylı”, “Eğreti Gelin” gibi diziler ile “Ateşin Düştüğü Yer”, “Aşka Mahkum”, “Koyver Kendini Gitsin”, “Kurşun Yarası”, “Pazar Ekspresi” ve “Selamsız Bandosu” filmleri sayılabilir.

Buharlı yolculuk turizm sektörü oldu

Almanya, İngiltere, Hollanda, Avusturya ve İtalya’da buharlı trenle yapılan nostaljik yolculuklar giderek yaygınlaşıyor ve ülkeyi gezmeye gelenlerden de büyük ilgi görüyor. Özellikle Almanya ve Avusturya’da buharlı trenle yolculuk yapmayı ve fotoğraf çekmeyi tercih edenlerin kurdukları buharlı tren sevenler derneklerinin ve tur düzenleyen şirketlerin sayısı hızla artıyor.

İngiltere’de Jacebite Buharlı Treni şirketi, bu turizm firmalarının en ünlüsü. Şirket buharlı trenle düzenlediği yolculuklarda konuklarını İskoçya manzaralarına götürüyor. Royal Windsor Buharlı Ekspresi, Londra çevresinde buharlı trenle turistik geziler düzenliyor. Kuzey Yorkshire Demiryolu şirketi yolcularını dünyanın en eski demiryolu tünellerinden geçiriyor. Almanya’da Brocken demiryolu şirketi buharlı trenlerle Hanz Dağları’na turlar düzenliyor. İsviçre’de Furka Buharlı Demiryolu şirketi Orta Alpler ve çevresinde nostaljik geziler düzenliyor. Dağ treni ile Alp Dağları’nın birçok zirvesine ulaşılıyor.