29 Ekim 2009

Görünen Köy…

Borsalarda düşüş, büyük olasılıkla bir süre daha devam edecek.

ArcelorMittal beklentilerin altında kar açıkladı.
ABD’de mortgage başvuruları üç haftadır gerilemeye devam etti.
Dünyanın en büyük kamera üreticisi Canon’un karı yedi çeyrektir düşüyor.
MSCI endeksi Ocak ayından beri en büyük gerilemesini yaşadı.
Çin, bankaların kredi verme standartlarında sıkılaştırmaya gideceğini açıkladı
ABD’de yeni ev satışları altı aydan beri ilk kez Eylül ayında geriledi.

Bütün bunlar dün borsalarda yaşanan satış hareketine yönelik haberler ya da gösterilen nedenlerdi. Pekiyi, bunların hepsi tam tersi şekilde gerçekleşseydi, borsa endeksleri yükselir miydi? Bunu bilmek mümkün değil tabii ki; fakat bence öyle olsaydı bile düşüş yaşanacaktı.
Borsalarda düşüş, büyük olasılıkla bir süre daha devam edecek. Çünkü piyasanın buna ihtiyacı var. Hisse fiyatları kesintisiz yükselirse (ki; ben son yedi ayda yaşanan yükselişin de ekonomik temellere dayanmadığını düşünüyorum), piyasada alıcıların ve satıcıların sayısı azalır. Almak isteyenler, artık fiyatların çok yükseldiğini ve bundan sonra daha fazla yükselemeyeceğini düşündükleri için alımdan uzaklaşırlar. Elinde hisse senedi bulunanlar ise yükselişin daha da süreceğine inandıklarından, ellerindeki senetleri daha yüksek bir bedelle satmayı umdukları için satıştan uzaklaşırlar. Böylece piyasadaki işlem hacmi gerilemeye başlar. Ancak yükseliş sürecindeki bir durgunluk/geri çekilme hareketi, iki tarafın da beklentilerini boşa çıkarmış olur. Alıcı ve satıcıların sayısındaki artışla, piyasa yeniden canlanmaya başlar.
Şimdiki soru, bu satış hareketinin boyut ve süresinin ne olacağı etrafında dönüyor. Düşüş yüzde 10 civarında kalıp bir düzeltme mi olacak; yoksa yüzde 20’leri de aşıp yeni bir gerileme trendi mi başlayacak? Ya da bunlardan hiçbiri olmayıp, endeksler birkaç gün içinde yeniden yükselmeye mi başlayacak?
Tahmin edeceğiniz gibi bunların üçünün de taraftarları var. Fakat ilk yönde görüş bildirenlerin sayıca daha çok olduğunu söyleyebilirim. Bu grup, borsalardaki satış sürecinin yüzde 10 civarında bir gerileme ile sona ereceğini düşünüyor. Geçen haftadan beri Avrupa ve Amerika endeksleri, yüzde dörde yakın geriledi. Yani bu görüşe göre, yüzde altıya yakın bir gerileme payı daha var. Fakat dış piyasalarda yüzde altı gerileme, büyük olasılıkla Türkiye’de daha sert bir düşüşle sonuçlanacaktı.
Bu arada unutmadan şunu da söyleyeyim: Küresel krizin başlangıcından bu yana, Türkiye’de resmi ya da dini bayramlar nedeniyle tatil olan günlerde, yabancı borsalarda yön genellikle ciddi oranda aşağı oluyor. Bakalım bu sefer ne olacak?
Cumhuriyet Bayramınız Kutlu Olsun