Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, "Demografik bir yol ayrımındayız. 2017'de 2,08 olan doğurganlık hızımız, 2024 itibarıyla dünya ortalaması olan 2,25'in altında, 1,48 düzeyindedir. Bu düşüş hızıyla, dünyada son 10 yılda doğurganlık hızı en fazla azalan 5'inci ülke konumundayız." dedi.
Nüfus Politikaları Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde toplandı. Toplantıya; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ve ilgili kurum ve kuruluş temsilcileri katıldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, aile ve nüfus yapısına ilişkin güncel verilerden demografik dönüşüm başlıklarına uzanan geniş bir çerçevede değerlendirmeler yaparak, eylem planlarına yön verecek ortak bir zemin oluşturmayı hedeflediklerini kaydetti.
Yılmaz, "9 Ocak 2025 tarihinde gerçekleştirdiğimiz ilk kurul toplantımızın akabinde, nisan ayında bakan yardımcılarımızın katılımıyla teknik düzeyde bir toplantı yapıldı, temmuz ayında ise bakanlar düzeyinde ikinci kurul toplantımızı gerçekleştirdik. Bu toplantılarda nüfus politikalarındaki mevcut durumu kapsamlı bir biçimde ele alarak kısa, orta ve uzun vadede atılabilecek adımları değerlendirme imkanı bulduk. Kurul kapsamında mevzuat, çalışma hayatı, sağlık, ekonomik teşvikler, eğitim, iletişim ve farkındalık oluşturma konularında özel çalışma grupları oluşturduk ve her bir çalışma grubu için koordinatör kurumlar belirledik. Bu kapsamda kurulumuzun sekretarya hizmetlerinden sorumlu Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızın yanı sıra çalışma grupları bazında Adalet Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve İletişim Başkanlığı, ilgili bütün kamu kurumlarının katılımıyla eylem planının oluşturulmasına yönelik detaylı çalışmalar gerçekleştirdiler. Çalışma gruplarımızda eylem planımız üzerinde yapılan faaliyetler titizlikle sürdürülmektedir" diye konuştu.
''Yeni çalışma modelleri gündemimizde''
Aradan geçen bir yıllık süreçte nüfus yapısının korunmasına yönelik somut birçok adım atıldığını aktaran Cevdet Yılmaz,
"Bu çerçevede, gençlerimizin aile kurmalarını kolaylaştırmak amacıyla hayata geçirilen projemiz, ülke geneline yaygınlaştırıldı ve destek tutarları artırıldı. 2026 yılı Ocak ayı itibarıyla 18-25 yaş aralığındaki gençlerimiz için 250 bin lira, 26-29 yaş aralığında olan gençlerimiz için 200 bin lira olacak şekilde desteklerimizin miktarı artırıldı. Kısa bir süre önce başlattığımız 500 bin konutluk Yüzyılın Konut Projesi kapsamında gençlerimiz ile üç ve daha fazla çocuk sahibi ailelere konut sahibi olabilmeleri için özel imkan tanıdık. Proje kapsamında 18-30 yaş arası gençlerimize yüzde 20, üç ve daha fazla çocuk sahibi ailelere yüzde 10 kontenjan ayrılmış durumda. 2025 yılında yaptığımız düzenleme ile tek seferlik doğum yardımı ödeme tutarını 5 bin TL'ye yükselttik. İkinci çocuklar için her ay 1500 TL, üçüncü ve sonraki çocuklar için her ay 5 bin TL tutar belirledik. İkinci ve üçüncü çocuk için olan yardımlar çocuklar eğitim çağına gelinceye kadar devam ettiriliyor. Devlet Memurlarının Yarı Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik, geçtiğimiz yıl yayımlandı. Aynı zamanda, kamu kurumlarımızdan başlamak üzere ülke genelinde kreşlerin yaygınlaştırılması için kapsamlı çalışmalar sürdürüyoruz. Bu kapsamda Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinden kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilen resmi yazıyla, kreş ve gündüz çocuk bakımevlerinin kapasitelerinin artırılması ve yenilerinin faaliyete geçirilmesine yönelik çalışmalar önceliklendirilmiştir.'' dedi.
''Önümüzdeki 10 yıl kritik bir dönem''
Yılmaz, demografik değişimlerin tüm ülkeleri derinden etkilediğini, küresel ölçekli bir sorun haline geldiğini belirterek, "Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından 2026-2035 dönemini kapsayan yılların 'Aile ve Nüfus 10 Yılı' olarak ilan edilmesi de bu stratejik yaklaşımın açık bir ifadesidir. Böylece önümüzdeki 10 yıl, toplumun temeli olan aile kurumunun daha da güçlendirilmesi, dinamik ve genç nüfus yapımızın korunması yönünde kalıcı adımların atılacağı kritik bir dönem olacaktır." dedi.
''Nüfus dinamizmimizi kaybetmeden ekonomik sıçramamızı gerçekleştirmek hayati zorunluluk''
Türkiye'nin 86 milyonu aşan nüfusu ile Avrupa'da birinci olduğunu söyleyen Cevdet Yılmaz, devamında şöyle konuştu:
"Gelinen bu nokta; Sayın Cumhurbaşkanımızın 20 yıl önce yaptığı 'en az 3 çocuk' çağrısının ne denli hayati bir erken uyarı ve stratejik bir öngörü olduğunu bugün çok daha net göstermektedir. Bağımlı nüfus toplamının, çalışma çağı nüfusunun yarısından az olduğu dönemi ifade eden 'demografik fırsat penceresi' kavramı bu açıdan büyük önem taşımaktadır. Mevcut eğilimler devam ederse, doğurganlık hızındaki keskin düşüş, bu pencerenin beklenen 2035 yılından çok daha önce kapanmasına neden olabilir. Bu kapsamda, doğurganlığı ve aile kurmayı desteklemek, nüfus dinamizmimizi kaybetmeden ekonomik sıçramamızı gerçekleştirmek bizim için hayati bir zorunluluktur. Bu durum, aynı zamanda, yaşlılık ve aktif yaşlanma alanlarında çok daha güçlü politikalara duyulan ihtiyacı açıkça ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, nüfus politikalarımızı Sayın Cumhurbaşkanımızın ifadeleriyle 'varoluşsal bir mesele' olarak görmeye devam ediyoruz. Aileyi merkeze alan bütüncül bir yaklaşımla ve tüm kurumlarımızın müşterek çabasıyla, bu süreci tam bir seferberlik ruhu içerisinde yürütmeye kararlıyız."
(DHA)
