Dünya

Uluslararası basında bugün...

Dünya neyi konuşuyor? Dış basında öne çıkan haberler.

07 Eylül 2009 03:00

Guardian gazetesi manşetinde "Çapraz ateşte kalanlar: Savaşın unutulan kurbanları" başlığı  yer alıyor.

Guardian muhabirlerinden Jon Boone, Afganistan'da geçen hafta yine bir NATO saldırısında sivillerin öldürüldüğü iddiaları ardından, Leşkergah kentindeki bir hastaneyi ziyaret etmiş.

Boone burada yabancı güçler tarafından vurulduklarını söyleyen insanlarla konuşmuş vurulanlar yaşadıklarını şöyle anlatıyor:

"Kapımın birkaç adım dışındaydım. Sekiz füze düştü. Yaralandım, içeri kaçtım. Orada da kadınlar ve çocuklar bağırıyordu çünkü odalardan birine de füze düşmüştü."

Karnından ve ciğerlerinden yaralanan bu genç adam, o hastaneye her ay benzer yaralarla getirilen 90 kişiden biriymiş.

İlk ateşi kendi evinin arkasından yabancı askerlere roket atan Taliban'ın açtığını, ama en büyük zararı yabancı askerlerin verdiğini söylüyor.

Bir aşiret reisi, Hacı Torcan ise şöyle demiş:

"Köyümüzde Taliban yok. Etrafımız yabancı güçlerin üsleri ve kontrol noktaları ile dolu. Ama bunun adına korunmak diyemeyiz. Çünkü öldürülüyor, yaralanıyoruz."

Bu sözleri sarf eden Hacı Torcan'a göre gece tarlalarını sulamak için el feneri kullananlar, hatta sahur hazırlığı için lambalarını yakanlar saldırılara hedef oluyor.

Bölgedeki İngiliz komutanlar ise bu iddiayı reddederek, kendilerinin güvenlik amaçlı lamba ya da fener yakılmasını bilakis desteklediklerini söylemiş.

BM rakamlarına göre, bu yılın ilk altı ayında 1018 sivil öldü; bunların çoğunu Taliban, %30'unu ise uluslararası gücün askerleri öldürdü.

Şincan'da tutuklananlar

Guardian'daki bir başka haberse, Çin'in özerk Şincan bölgesinin yönetim merkezi Urumçi'de son zamanlarda meydana gelen  şırıngalı saldırılara değiniyor.

Gazeteye göre Han kökenlileri sokağa döken ve Uygur komşularını suçlamalarına neden olan bu saldırılar ile ilgili olarak mahkemeye çıkarılan dört kişiden üçü, uyuşturucu bağımlısı çıktı.

Resmi Şinhua haber ajansına göre, saldırıya uğradığını söyleyen kişilerden bazılarında da yalnızca sivrisinek ısırıkları ve diğer psikolojik kaynaklı kızarıklıklar keşfedildi.

Ancak Guardian, bu yatıştırıcı açıklamalara rağmen, gözaltına alınan diğer 21 kişi hakkında bir açıklama yapılmadığına dikkat çekiyor.

'Hedef siyasi'

Financial Times   bir başka noktaya dikkat çekerek Şincan'da tutuklananları yorumluyor.

Gazete, Urumçi'deki gösterilerde sürekli olarak istifası istenen Şincan Komünist Parti Başkanı Vang Lekuan'ın, Temmuz ayındaki büyük isyanlarda şiddete başvuranlara, özellikle de Uygurlara fazla yumuşak davranmakla suçlandığını ve bu nedenle Han kökenli halkın güvenini kaybettiğini yazıyor.

Yetkililer, onun yerine Urumçi parti sekreterini ve yerel emniyet müdürünü görevden alarak halkı yatıştırmaya çalışmış.

Ancak Financial Times'a göre öfke dinmiş değil.

Gazeteye göre Cumhurbaşkanı Hu Jintao'nun sınıf arkadaşı ve yakın müttefiki olan Vang'ın görevden alınması mümkün görünmüyor, çünkü bir Politbüro üyesi olduğundan Merkez Komite'de çoğunluğun Vang aleyhinde oy vermesi gerekir.

Ayrıca böyle bir uzaklaştırma, Çin halkına yetkilileri görevden alma güçleri olduğu mesajını da verir ki, Financial Times'a göre bu, Çin'deki siyasi sistemin "ruhuna ters düşer."

'Yakalanan gemi İran'a gidiyordu'

Daily Telegraph gazetesi, geçen ay kereste taşırken kaçırıldığı açıklanan esrarengiz Rus gemisinin, aslında İran'a silah taşıdığı iddialarına yer veriyor.

Gazetenin Rus denizcilik ve askeri kaynaklarına dayandırdığı bu habere göre, bir Rus mafya çetesi gemiyi ülkenin en gelişkin silahsavarları olan S300 füzeleri ya da geleneksel ve nükleer başlık taşıyabilen X55 cruise füzeleri ile doldurmuş.

Rus hükümeti ya da ordusundan üst düzey isimlerin de yardımcı olduğu sanılan silah yükü, hedefine varamadan İsrail gizli servisi Mossad'ın isteği üzerine durdurulmuş.

Daily Telegraph'a göre bu işe Mossad'ın karıştığına inanan çevreler, İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres'in, kaybolan geminin bulunduğunun açıklandığı günden bir gün sonra Rusya'ya yaptığı ziyarete dikkat çekiyormuş.

İRA kurbanlarına başbakan desteği

Bu sabah İngiltere gazetelerinde yer alan bir haber, İngiltere Başbakanı Gordon Brown'un, İrlanda Cumhuriyetçi Ordusu İRA'nın kurbanlarının ailelerine verdiği ödünü konu alıyor.

Independent'ın başlığı "Brown: Libya'dan, İRA kurbanlarına tazminat ödemesini isteyeceğim" şeklinde.

Aileler, saldırılarda kullanılan Semtex tipi patlayıcıların Libya kaynaklı olduğunu söyleyerek bu ülkeye dava açmak istiyor.

Basına sızan bazı mektuplar, başbakanın bu davaları Libya ile ilişkilere zarar vermeme kaygısıyla desteklemediğini göstermişti.

Ancak ailelerin öfkeli tepkileri üzerine Başbakan Brown dün gece onlara yardım edeceklerini açıkladı.

Buna göre bu ay Trablus'a giderek tazminat davası açmaya çalışacak olan ailelere İngiliz diplomatlar yol gösterecek.

Dijital kütüphane

Financial Times' ta  milyonlarca kitabın dijital ortama taşıma planlarıyla ilgili haberyer alıyor.

Gazete, milyonlarca kitabı internete aktararak dünyanın en büyük dijital kütüphanesine sahip olma planlarına bu hafta ABD'de son imzayı koymaya hazırlanan Google şirketinin, Avrupalı yayıncılarla da anlaşabilmek için harekete geçtiğini yazıyor.

Buna göre Google, anlaşmanın uygulanmasını denetleyecek olan kurula iki de Avrupalı yayıncı alacak.

Avrupa Komisyonu'nun bugün toplanarak bu konuyu görüşeceğine dikkat çeken Financial Times, konu henüz çözüme kavuşmamış olsa da Google'ın yedi büyük Avrupa kütüphanesinde kitapları internet ortamına aktarma çabalarının harıl harıl sürdüğünü bildiriyor.

Buna göre yalnızca Belçika'daki Gent Üniversitesi'nden ayda 1.000 kitap alınarak, kamyonlarla bilinmeyen bir yere taşınıyor.

Burada kopyalandıktan sonra, bir ay içinde iade ediliyor.

Fakat Avrupa'nın telif yasaları gereği bunlar ABD'de olduğu gibi yeni eserler değil; yalnızca 1869 öncesinde yayımlanan eserler.

Gazete kimi çevrelerin her bir ülkede ayrı bir telif yasası olması yüzünden sadece Amerikan kültürünün dijitalleşeceği endişesi taşıdığını belirtiyor.

Ayrıca ABD'de yapılan anlaşma, sadece bu ülkeyi kapsıyor, Avrupalı internet kullanıcılarına erişim imkanı vermiyor.

Financial Times'a göre kim çevreler ise, diğerlerinden önce davranan Google gibi tek bir şirket bu alanda bir tekel sağlayamayacağı için memnun.

ETİKETLER

haber