Ekonomi

Türk ihracatçısı Körfez'e yelken açtı

Son yıllarda petrol fiyatlarındaki artış ile iyice zenginleşen Körfez ülkeleri, yaklaşık 2 trilyonluk sermaye birikimiyle Türk ihracatçısının da yeni gözdesi oldu.

02 Eylül 2008 03:00

Son yıllarda petrol fiyatlarındaki artış ile iyice zenginleşen Körfez ülkeleri, yaklaşık 2 trilyonluk sermaye birikimiyle Türk ihracatçısının da yeni gözdesi oldu.

Yaklaşık 2 trilyon dolarlık sermaye birikimi olduğu tahmin edilen bölgeye yapılan ihracat, rekor seviyelere ulaştı. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre ağustosta Birleşik Arap Emirlikleri 1 milyar 145 milyon dolara ulaşan ihracat tutarıyla geleneksel listeyi değiştirerek Almanya'nın tahtını elinden aldı.

ABD ve Avrupa piyasalarındaki kriz nedeniyle gözünü Körfez'e çeviren işadamları da, başta inşaat olmak üzere turizm, gıda, otomotiv sektörlerinde "Körfez pastası"ndaki payını artırıyor.
Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Yemen ve Umman'dan oluşan Körfez ülkeleri, 35 milyonluk nüfusa sahip. Dünya petrol rezervlerinin yüzde 40'ı, doğalgaz rezervlerinin ise yüzde 20'sini elinde bulunduran bölge ülkeleri, 2007'de yılında 215 milyar dolarlık cari fazla verdi. Uluslararası Finans Enstitüsü'nün (IIF) verilerine göre, enerji fiyatlarındaki artışı fırsat bilip altyapı yatırımlarına yönelen Körfez ülkelerinde 1.5 trilyon dolarlık açıklanmış proje bulunuyor. Bunun 1 trilyon dolarını inşaat projeleri oluşturuyor.

Ortadoğu'da gerçekleştirdikleri projelerle bölgede ciddi prestij sahibi olan Türk firmalar da Körfez'deki sıcak yatırım ortamından faydalanıyor. Projelerde öne çıkan firmaların malzemeleri de Türkiye'den gönderiliyor. Bunun da katkısıyla ağustosta Birleşik Arap Emirlikleri'ne yapılan ihracatta patlama yaşanıyor. Geçen yıl Türkiye'nin ihracat yaptığı ülkeler içinde 10'uncu sırada yer alan BAE, ağustosta ilk sıraya yerleşti. Türkiye ile BAE arasındaki ticaret hacmi, 2007 itibari ile yaklaşık 4.5 milyar dolar olarak gerçekleşirken, bunun 3.9 milyar dolarını Türkiye'den yapılan ihracat oluşturdu. 2008 sonunda, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 milyar dolara yaklaşması bekleniyor.

İhracatçının çıkış noktası oldu

TİM Başkanı Oğuz Satıcı, Körfez ülkelerinin ABD ve Avrupa'daki finansal dalgalanmalardan çekinen Türk ihracatçısı için çıkış noktası olduğunu söyledi. Bölge ülkelerinin yaptığı yeni yatırımlar ve ekonomik hareketliliğin ihracatçıyı Körfez'e kaydırdığını vurgulayan Satıcı, "Önümüzdeki dönemde bu bölgeye yapılan ihracatın daha da artacağını söyleyebiliriz. Başta inşaat, motorlu taşıtlar ve tüketim malları olmak üzere pek çok kalemde bölgeye yapacağımız ihracat artacak" dedi.

İnşaat demiri patlama yaptı

Türk-BAE İş Konseyi Başkanı Mete Şahin de BAE'nin ihracatta ilk sıraya yerleşmesinin tesadüf olmadığını belirterek, "Türk demir-çelik üreticilerinin Körfez ülkelerindeki başarılı faaliyetleri, bölgede Türk işadamlarına olan güveni artırdı. Önümüzdeki dönemde de bölge ülkelerine ihracatın artarak devam etmesini bekliyoruz" diye konuştu. En önemli ihracat kaleminin inşaat demiri olduğunu ifade eden Şahin, "Yurtdışı piyasalarda hem inşaat demiri tonajında hem de fiyatlarda patlama oldu. Bunun sonucu olarak son altı ayda Türkiye'nin BAE'ye ihracatı yüzde 70-80 oranında arttı" dedi. Şahin, önümüzdeki dönemde uluslararası piyasalardaki fiyat dalgalanmaları nedeniyle bölge ülkelerine yapılan ihracatın rakamsal olarak bir miktar düşebileceğini ancak hacimsel artışın devam edeceğini kaydetti.

İran, Türkiye'ye rakip olabilir

Umman, Katar ve BAE'ye traverten ve mermer ihraç eden Alimoğlu Mermer Granit Sanayi AŞ Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Alimoğlu ise, ABD'deki kriz nedeniyle Türk firmalarının son 1 yıldır Körfez ülkelerine yöneldiğini söyledi. ABD'ye ihracat yapan Türk firmalarının yüzde 30-40 oranında ABD piyasasından çıkıp Körfez'e yöneldiğine dikkat çeken Alimoğlu, "Şu anda ihracat rakamları yüksek olsa da bölgede İran'ın da olduğunu unutmayalım. Bizim ürettiğimiz bütün ürünleri İran da üretiyor. İran, Türkiye'nin Körfez piyasalarındaki payını tehdit edebilir" dedi.

Körfez 'Euro'su 2010'da geliyor

Enerji fiyatlarındaki artışı fırsat bilip yatırımlara hız veren Körfez ülkeleri, ekonomik güçlerini birleştirmek üzere harekete geçti. Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Kuveyt, Umman ve Suudi Arabistan, 1981'de kurdukları Körfez İşbirliği Konseyi'ne (KİK) 2008'de "Ortak Pazar" niteliği kazandırırken, 2010'da parasal birliğe geçmeyi hedefliyor. Son yıllarda petrol ve doğalgazdan elde ettikleri 2 trilyon dolarlık sermaye birikimini, altyapı ve üretim yatırımları için harcamaya başlayan Körfez ülkeleri, kurdukları "ortak pazar" ile üye ülke vatandaşlarına eğitim, iş ve oturma amaçlı serbest dolaşım, eşit şartlarda sağlık hizmeti alma, şirket kurma, borsada işlem yapma gibi haklar tanıyor.

11 Eylül'den kaçıp Türkiye'ye sığındılar

Türk firmaları Körfez ülkelerine adeta "ticaret akınları" gerçekleştirirken, Körfez sermayesi de Türkiye pazarına iyiden iyiye yerleşiyor. Son 8 yılda Türkiye'ye gelen Körfez merkezli şirket sayısı ise 2 bini aştı. 11 Eylül sonrasında sermayesi için güvenli bir liman arayan Körfez ülkelerinin tercih ettiği ülkelerin başında Türkiye geliyor. Türkiye'de faaliyet gösteren Körfezli şirket sayısı 2003'ün haziran ayında bin 14 iken, bu sayı haziran 2008 itibariyle 2 bin 430'a kadar çıktı. Özellikle 2004'deki Türk Telekom özelleştirmesinde Lübnanlı Oger Telekom'un Türkiye'ye gelmesi, Arap şirketlerinin de girişini hızlandırdı. Son 5 yılda Türkiye'de faaliyet gösteren Arap sermayeli şirketlerin sayısında yüzde 140'lık artış yaşandı.

BAE'deki bazı Türk yatırımları

* Rixos Oteller Zinciri, Dubai'de 700 milyon dolar yatırımla "Ottoman Palace" adıyla otel kuruyor.
* Kayı İnşaat, AAKAR ve Taranjit Sahni ile 5 yıldızlı lüks otel ve rezidans kompleksi inşa edecek.
* Nurol İnşaat, Abu Dabi'de Shams Abu Dhabi projesinde yer alan köprülerin yapımını üstlendi.
* Aralarında Yapı Merkezi'nin bulunduğu Türk-Japon Konsorsiyumu Dubai Metro Projesi'ni yapıyor.

Hangi ülkeye ne ihraç ediyoruz?

BAE: Demir-çelik, kıymetli taşlar ve metaller, mineral yakıtlar, elektrikli makineler, otomotiv yan sanayi.

BAHREYN: Demir-çelik, gıda, tekstil, mutfak araç gereçleri, inşaat ve yapı malzemeleri.

KATAR: Demir-çelik, elektrikli makine ve teçhizat, kara ulaşım araçları, metal dışı mineraller, mobilya.

KUVEYT: Demir-Çelik, hazır giyim, gıda, dokumacılık ürünleri, makine.

UMMAN: Fiber optik kablo, demir-çelik, otomobil, gıda, ayakkabı.

SUUDİ ARABİSTAN: Demir-çelik, otomotiv yan sanayi, halı, mineral yakıtlar, elektrikli makine.

YEMEN: Tekstil, demir-çelik, çimento, oto lastik ve aksamları, tarım aletleri.

ETİKETLER

haber