Gündem

Genelkurmay Başkanı Başbuğ'un şifreleri

Genelkurmay Başkanı Başbuğ'un, 14 Nisan'daki konuşmasında en çok terör, örgüt, din, Türkiye, cumhuriyet ve demokrasi kavram ve konuları öne çıktı.

19 Nisan 2009 03:00

Genelkurmay Başkanı Başbuğ'un 14 Nisan'da yaptığı yıllık değerlendirme konuşmasında en çok terör, örgüt, din, Türkiye, cumhuriyet ve demokrasi kavram ve konuları öne çıktı.

Bir konuşmada kullanılan kavramların ve sözcüklerin sıklık derecesini analiz etmek, o metnin şifrelerini çözmek, konuşmayı yapan şahsın düşünce iklimini ve buradaki öncelikleri okumak bakımından bir yöntem olarak kullanılabilir.

Milliyet’in Ankara bürosu savunma muhabiri Aydın Hasan, Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ’un 14 Nisan’da yaptığı yıllık değerlendirme konuşmasını bu yöntemle analiz etti.

Başbuğ’un, kürsüden okunması yaklaşık 2 saat süren, 56 sayfalık konuşma metninde terör, örgüt, din, Türkiye, cumhuriyet ve demokrasi en çok öne çıkan kavram ya da konular oldu. Orgeneral Başbuğ, Avrupa Birliği, insan hakları ve küreselleşme gibi kavramlara ise konuşmasında hiç atıf yapmadı.

Genelkurmay Başkanı’nın en çok kullandığı kavram, “terör” oldu. Bu kavram, “terörist” ifadesi ve “terör örgütü” tamlaması da hesaba katıldığında, metinde tam 95 kez yer aldı. 95 ifadenin 32’sini “terör örgütü,” 23’ünü “terörist,” diğerlerini de “terör” ve “terörle mücadele” ifadeleri oluşturdu. Tam 76 kez telaffuz edilen “örgüt” sözcüğü çoğunluk PKK bağlamında kullanıldı.
“Etnik” kavramı metinde 41 kez yer alırken, “çatışma” 17 kez kullanıldı. “Bölücü” sözcüğü, çoğu terör sözcüğü ile tamlama halinde 28 yerde geçti.

Coğrafi olarak en çok atıf yapılan yabancı ülke Irak oldu; tam 13 kez...ABD 8, Avrupa iki kez telaffuz edildi; Türkiye ise 55 kez...

Türk, Zaza, aidiyet

“Vatandaş” kavramı 31, “kimlik” 29, “millet” 26, “vatan” 4 yerde geçti. Başbuğ, 5 kez “Türk” derken; “Kürt - Kürtçe” ifadelerini 9, “Zaza”yı ise 5 yerde kullandı. Metinde, “güvenlik” 20, “Türk milleti” 12, “Türkiye halkı” 5, “asimilasyon ile sadakat” 7, “vatansever” 3, “aidiyet” sözcüğü ise 2 yerde geçti.

Din, laik, mütedeyyin

Başbuğ’un konuşma metninde en fazla geçen kelimelerden biri de “din” oldu. “Dini,” “dinsel”, “dindar” ve “din” ifadeleri birlikte ele alındığında, Başbuğ bu sözcüğü tam 63 kez kullandı. Başbuğ, 3 kez de “mütedeyyin” dedi.

Metinde; “laik” ile “laiklik” 24 yerde geçerken, “cemaat” 11, “inanç” 6, “iman” 1 kez yer aldı. Başbuğ, “cumhuriyet” kavramını 44 kez kullanırken, 4 kez de “devrim” dedi.

Demokrasi, askerlik, kuvvetler ayrılığı

Sivil - asker ilişkileri üzerinde duran Başbuğ’un konuşma metninde, “demokrasi” sözcüğünü 36 yerde, “demokratik” 8 yerde, “demokrat” ise 1 yerde kullanıldı. Böylece, aynı kökten gelen bu sözcükleri toplam 45 kez kullanmış oldu. “Sivil” 28, askerlik sözcüğü ise 13 kez kullanıldı.
Metinde diğer sözcük ve kavramların sıralaması ise şöyle: “TSK” 29, askerlik” 13, “siyasi” 10, “siyaset” 5, “siyasi” 10, “özgürlük” 9, “çoğulculuk” 3, “liberal hürriyet” 3, “yargı” 3, “erdem” 5, “şeref” 4, “serbest piyasa” 2, “Meclis” 2, “TBMM” 1. “Kuvvetler ayrılığı” ve “bağımsızlık” da birer kez kullanıldı.

Birinciliği gerçekte hangi konu alıyor?

Başbuğ, ünlü siyaset bilimci Samuel Huntington’a 4, ünlü sosyolog Max Weber’e ise 5 kez atıf yaptı;, Atatürk’ten 15, ABD Başkanı Barack Obama’dan ise 4 kez söz etti.

Peki, bütün bu rakamlar nasıl analiz edilmeli? İlk bakışta 95 tekrarla terör sözcüğü birinciliği, 63 tekrarla da din sözcüğü ikinciliği almış gibi görünüyor. Ama din sözcüğüne aynı kavram haritası içinde yer alan laiklik, mütedeyyin, cemaat, inanç ve iman gibi sözcükleri hesaba katarak düşündüğünüzde, 108 gibi bir toplama ulaşıyorsunuz.

Orgeneral Başbuğ'un ilk 6'sı:

TERÖR (95),
DİN (63),
TÜRKİYE (55),
DEMOKRASİ (45),
CUMHURİYET (44),
ETNİK (41)