Gündem

Eski AİHM yargıcı Rıza Türmen: AİHM'e göre gözaltı süresi 4 gün, 7+7'ye düşürmek yetmez

Son çıkarılan KHK'larla, gözaltı süresi 30 günden 14 güne düşürülmüş; 5 günlük avukat yasağı kaldırılmıştı

25 Ocak 2017 12:57

Eski Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) yargıcı Rıza Türmen, darbe girişiminin ardından ilan edilen olağanüstü hâl (OHAL) uygulamasının ilk kanun hükmünde kararnamesiyle (KHK), 30 güne çıkarılan gözaltı süresinin 7+7'ye düşürülmesiyle ilgili olarak, "Olumlu diye bakılabilir. Ancak, AİHM için yeterli olmaz. AİHM kriterlerine göre, terör adli suç ayrımı olmaksızın gözaltı süresi 4 gündür. 4 günden sonra şüphelinin hâkim önüne çıkarılması gerekir" dedi.

Beş günlük avukat yasağının kaldırılmasının olumlu olduğunu belirten Türmen, 'Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu' konusunda da uygulamaya bakmak gerektiğini vurguladı.

"Zamanlamaya dikkat"

Türmen, son OHAL KHK'larıyla yapılan düzenlemeleri Hürriyet'ten Oya Armutçu'ya  şu sözlerle değerlendirdi:

"Son  OHAL KHK'larıyla getirilen yeniliklerin zamanlamasına dikkat etmek gerekiyor. Avrupa Konseyi'nin izleme sürecine ilişkin yapılacak toplantısını engellemek için çıkarıldıkları çok açık. Bu toplantı da engellenmiş gibi görünüyor. İnceleme Komisyonu'nun yedi üyesinin beşini başbakan, birini Adalet, birini İçişleri bakanı atayacak. Bağımsız olmadıkları çok açık. İdarenin tasarruflarını incelemek ve denetlemek üzere yine idare tarafından üyeleri atanan 7 kişilik bir komisyon kuruluyor. En başta komisyonun oluşum şeklinin doğuracağı sıkıntılar olabilir"

"Uygulamaya bakılmalı"

"Komisyonun kuruluş şekline karşılık, İnceleme Komisyonu'na başvurunun sonrasında idari yargıya gitme olanağını kabul etmesi, idari yargıya başvuruyu kolaylaştıracak bir etken olması nedeniyle de biraz uygulamaya bakmak lazım. Bu nedenle şimdiden bir şey söylemek doğru olmaz. AİHM bu konu önüne geldiği zaman bir pilot dava seçecek, nasıl uygulanmış diye bakacak. Komisyonun iki yıl içinde görevlendirilmesi bu komisyon sonrası mahkeme yolunu açmasını da AİHM olumlu bir etken olarak değerlendirebilir. Ancak, yargılama süreleri ve komisyonun işleyişi yönünden değerlendirme yapabilmek için yüne uygulamaya bakmak gerekecek."

"AHİM'e göre 4 gün"

"KHK ile gözaltı süresi 7+7 gün olarak belirleniyor; olumlu diye bakılabilir. Ancak, AİHM için yeterli olmaz. AİHM kriterlerine göre, terör adli suç ayrımı olmaksızın gözaltı süresi 4 gündür. 4 günden sonra şüphelinin hâkim önüne çıkarılması gerekir. AİHM'in 1996 tarihli Türkiye/Aksoy kararı var. 1996'da da alınmış bir OHAL kararı vardı. Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) gözaltı süresine ilişkin 5. maddesini yine askıya almıştı. Ancak AİHM, OHAL sırasında Aksoy'a dönük 14 günlük gözaltı süresini fazla buldu ve AİHS ihlâli olarak değerlendirdi. AİHM kriterleri ve bu karar ışığında gözaltı süresinin bu şekilde düzenlenmesinin AİHM açısından yeterli olacağını sanmıyorum. Ancak 5 günlük avukat yasağının kaldırılması olumlu bir adımdır."

Numan Kurtulmuş: Gözaltı süresi 30 günden 7 güne indi: