Gündem

Demokrasinin ilk anıtı 100 yaşında

Edirne’nin Uzunköprü İlçesi’nde halk arasında “Hürriyet Çeşmesi” olarak bilinen ilk demokrasi anıtı 100 yaşını doldurdu.

23 Eylül 2009 03:00

Edirne’nin Uzunköprü İlçesi’nde halk arasında “Hürriyet Çeşmesi” olarak bilinen ilk demokrasi anıtı 100 yaşını doldurdu.

1908’de ilan edilen meşrutiyetin anısına dikilen anıtın dört ayrı cephesinde Fransız Devrimi’nden ilham alan İttihat ve Terakki iktidarının sloganlaştırdığı Hürriyet, Adalet, Eşitlik (Müsavat) ve Kardeşlik (Uhuvvet) ilkelerinin yazılı olduğu mermer kaideler bulunuyor. Tarihi köprü 44 yıl önce genişletilirken sökülerek 1 metre öteye taşınmış. Bu yer değiştirme sırasında Bayındırlık Bakanlığı’na ait bir depoya kaldırıldığı öne sürülen mermer kaideler sırra kadem basmış. Bunun üzerine Uzunköprülü tarihçi Latif Bağman, bir hat ustasına 4 ilkeyi mermer üzerine yazdırıp anıttaki yerlerine koydurmuş. Bağman, Uzunköprü Tarihi ve Belgeleri adlı kitabında, “Biz Uzunköprülüler, Türkiye’mizde demokrasiye geçiş fikrinin benimsendiğinin sembolü olan bu eşsiz demokrasi anıtımızla ne kadar övünsek azdır” diyor. Yıl 1908. Meşrutiyet ilan edilmiş, Meclis-i Mebusan açılmış, Kanun-i Esasi kabul edilmiş. Memleketin her köşesinde hürriyet rüzgarları esiyor. 1427 yılında Padişah 2. Murat’ın emriyle Rumeli’de kurulan ilk Türk şehri Cisr-i Ergene (Uzunköprü) bu rüzgarı kuvvetle hissediyor. Halkın “Hürriyet Çeşmesi” dediği, tarihi köprünün hemen başına dikilen anıtın açılışı var.

14 Aralık 1908

14 Aralık 1908 tarihli Yeni Edirne Gazetesi’nde törenle ilgili şu bilgiler veriliyor:
“Cisr-i Ergene’de Meşrutiyet Anayasası’nın yeniden yürürlüğe konması ve yeni Meclis-i Mebusan’ın oluşturulması nedeniyle, Belediye dairesi önünde büyük bir tören yapıldı. Anıtın açılış konuşmasını yapan Kaymakam Mazhar Müfit Bey halka ve öğrencilere meşrutiyetin anlamını ve Fransız Devrimi’nin getirdiği demokrasinin ana ilkeleri olan, anıtın dört yanına mermer kaideler üzerine yazılarak ölümsüzleştirilen Hürriyet, Adalet, Müsavat, Uhuvvet ilkelerini anlattı. Askerler, hükümet ileri gelenleri, öğrenciler ve kalabalık bir halk topluluğu törene katıldı, hep bir ağızdan ‘yaşasın Meclis-i Mebusan, yaşasın Kanun-i Esasi, yaşasın ordumuz, yaşasın padişahımız’ haykırışları ile yeri göğü inlettiler. Askerler resmi geçit yapıp kışlalarına çekildi. Edirne’den getirtilen ince çalgıcılar Hürriyet marşını çalarken, Kaymakam ve Belediye Başkanı kutlamaları kabul ettiler. Gece de belediye önünde şenlikler ve fener alayları yapıldı.”

ETİKETLER

haber