Ekonomi

AVRUPA'DAKİ BORÇ KRİZİ BÜYÜYOR ANKARA (A.A)

23 Kasım 2010 17:54

-AVRUPA'DAKİ BORÇ KRİZİ BÜYÜYOR ANKARA (A.A) - 23.11.2010 - Yunanistan'ın borç krizinden kurtulmak için Avrupa Birliği (AB) ve Uluslararası Para Fonundan (IMF) yardım almasından sonra İrlanda da kaçınılmaz olarak aynı yola başvurdu. Bankacılık sektörünü kurtarmak için büyük miktarda kredi desteği sağlaması nedeniyle bütçe açığı kapatılamaz boyutlara ulaşan İrlanda, pazar günü AB ve IMF'den yardım talebinde bulundu. Uluslararası şirketleri cezbeden düşük kurumlar vergisi, konut ve finans sektöründeki hızlı gelişmenin katkısıyla hızla büyüyen ve bir zamanlar ''Kelt Kaplanı'' olarak adlandırılan İrlanda'ya yapılacak yardımın miktarı henüz kesinleşmese bile ekonomistler 80-90 milyar avroluk bir paketten söz ediyorlar. Yunanistan ve İrlanda'dan sonra yardım için sıraya girecek diğer ülkelerin Portekiz ve İspanya olacağı tahminleri yapılıyor. Bu dört ülke içinde en fazla kamu borcuna ve en fazla işsizlik oranına İspanya, en büyük bütçe açığına Yunanistan sahip bulunuyor. 2008 yılındaki küresel finansal krizden önce büyümesinin büyük bölümünü konut ve finans sektöründeki patlamaya borçlu olan İrlanda'da, daha sonra konut fiyatlarının finansal krizin de etkisiyle yüzde 50-60 oranında değer kaybetmesi konut kredilerinin büyük bölümünü yapılandıran bankaların ciddi oranda zarar etmesine yol açtı.  Hükümetin bankaları kurtarmak için aktardığı 45 milyar avro tutarındaki kaynak, bütçe açığının hızla büyümesine yol açtı. İrlanda'nın geçen yıl gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYH) yüzde 14,4 oranındaki bütçe açığının bu yıl GSYH'nin yüzde 32'sine ulaşacağı öngörülüyor. Vergi gelirlerinin de hızlı biçimde gerilediği ülkede işsizlik oranı büyürken, İrlanda'nın ikinci dip resesyon deneyimi yaşayabileceği tahmin ediliyor.  Avro Bölgesi'nin diğer sorunlu ülkesi Yunanistan'da ise borç sorununun, AB ve IMF'nin mayıs ayında bu ülke için hazırladığı üç yıl süreli 110 milyar avroluk yardım paketiyle çözülmüş görünüyor. Yunanistan'da hükümet, bu yardım karşılığında bütçe açığını azaltmak için uygulamaya koyduğu tasarruf önlemleri kapsamında emekli maaşları ve çalışanların ücretlerinde kesintiye gitti, vergileri artırdı.  Yunanistan, 110 milyar avroluk yardım paketinden şimdiye kadar 29 milyar avro aldı.   İrlanda'dan sonra ''sıradaki gözüyle bakılan'' Portekiz'in bütçe açığı İrlanda'ya göre düşük olsa bile, kamu borcu seviyesi oldukça yüksek seyrediyor. Bütçe açığını azaltmak için tasarruf önlemleri almada yeteri kadar hızlı hareket etmemekle eleştirilen Portekiz, temmuz-eylül döneminde yüzde 0,4 büyüme kaydetti.  İşsizlik oranının yüzde 11 seviyesinde seyrettiği Portekiz'de, avronun değerinin yüksek olması turizm sektörünü ve Çin'in son 10 yıldaki hızlı büyümesi özellikle tekstil sektörü olmak üzere imalat sektörünü olumsuz etkilemiş bulunuyor. İrlanda gibi İspanya'nın da son yıllarda hızlı büyümesine ciddi katkı sağlayan inşaat sektörü, aynı zamanda ülkenin ekonomik sorunlarının temel unsuru oldu. Küresel finansal krizle birlikte konut sektöründeki hızlı gerileme İspanya'da ekonomik krizin derinleşmesine yol açarken, işsizlik oranı yüzde 20,8'e kadar yükseldi. -İÇLERİNDE EN BORÇLUSU İSPANYA- Bu ülkeler içinde toplam kamu borcu en fazla olan ülke İspanya. Dünya Bankası'nın verilerine göre bu yıl ikinci çeyrek sonu itibariyle İspanya'nın 2 trilyon 165,9 miyar dolar borcu bulunuyor. İrlanda'nın borcu 2 trilyon 131,2 milyar dolar, Yunanistan'ın 532,9 milyar ve Portekiz'in borcu ise 497,7 milyar dolar seviyesinde seyrediyor.